پدیدار شد و دوباره ذوق و هنرنمایی ایرانیان درین راه گل کرد و بیش از پیش بسوی تکامل رفت و دوباره صنایع ایران جلب توجه جهانیان را کرد و مسلم شد که این ملت هنرمند با ذوق هرگاه روی آسایش ببیند باز مقامی را که در دوره انحطاط از دست داده بود در جهان بدست می آورد و باز راه ترقی را در اندک مدتی شتابان می پیماید و در راه نمیماند بسرزمین . درین زمینه مخصوصا باید باحیای صنعت قالی بافی توجه کرد زیرا که این صنعت ملی ایرانست که از قدیم الایام خاص نژاد ایرانی بوده و همیشه اختصاص ما داشته است چنانکه در پازیریک در سیبری در میان لوازم خانه ای از دوره هخامنشیان که سیل آنرا فرا گرفته و سپس در زیر یخ مانده و تازمان حاضر باقیمانده است يك قالی دوره هخامنشیان یافته اند که از ایران بسیبری برده بودند. در دوره قاجارها این صنعت بمنتهای تنزل خود رسیده بود و حتی در آنهم دسایس سیاسی مداخلات بیگانگان رخنه کرده بود و در انتشار رنگهای جوهری آنیلین و نخهای و بد میکوشیدند تا شهرت جهانی قالی ایران را از میان ببرند و قالی های کشورهای دیگر بیشتر مشتری داشته باشد. بدین وسیله بازارهای دنیا را برروی کالای ملی ایران بسته بودند و بوسایل گوناگون صنعتگران نادان ساده لوح ما را غافل می کردند و فریب میدادند و میکوشیدند این صنعت را محو کنند تا رقیبان از آن بهره مند شوند. درین دوره این صنعت ایرانی باندازه ای ترقی کرد که راستی باعث تعجب شد و همه جهانیان را دوباره خیره ساخت و چنانکه اشاره رفت قالی بافی ایران حتی از دوره صفویه هم پیش افتاد و از حیث نقشه و رنگ آمیزی و انتخاب پشم و نخ و طرح ریزی و بافت و ذوق و سلیقه ای که در آن بکار بردند و حتی از حيث ظریف کاری و نازک کاری بمنتهی درجه ترقی خود رسید و قالیهایی در ایران بافتند که در هیچ دوره ای بخوبی آنها نبافته بودند دیگر از صنایع ملی ایران که در دوره پهلوی احیا شد و بمنتهای ترقی خود رسید صنایع ظریفه و مخصوصا نقاشی با سلوب قدیم یا باصطلاح نقاشی چینی (مینیاتور و تذهیب و خاتم سازی و زری بافی و مخصوصا کنده کاری روی نقره و برنج بود که هر يك از آنها در حد خود ترقی عظیم کرد و این هم نتیجه وسایلیست که دولت فراهم کرد و تشویقهای گوناگون و حمایتهای مهمیست که از صنایع وصنعت گران ایرانی کرده است در راس کارهایی که دولت برای احیای صنایع قدیم ایران کرده است تشکیل نمایشگاههای کالای ایران را در تهران و شهرستانها باید دانست و نیز تاسیس هنرستان های متعدد در نواحی مختلف کشور از آن جمله در مراکز هنری مانند تهران و اصفهان و شیر از ست. پیداست که تاسیس این گونه آموزشگاه ها چه اقدام اساسی برای ترقی و توسعه هر فن و هنریست و در جهان کنونی مدرسه و آموزشگاه موثرترین وسیله ایجاد تمدنها و پیشرفت هنرها و غیره است دیگر از وسایل بسیار موثر که سابقا هم بدان اشاره رفت حمایت بسیار دقیقیست که دولت در ضمن سیاست مالی و گمرکی خود از کالاها و محصولها ۸۷
برگه:Tarikh-shhryary-shahnshah-rza-shah-phlvy.pdf/۹۷
ظاهر