یکی از مهمترین وسایلی که بکار رفته علاقمند کردن مردم بکارهای کشاورزی بوده است و در راس کارهایی که برای پیشرفت این مقصود کردهاند شهر نشین کردن مردم چادر نشین و بیابان گرد بوده است که بفواید گوناگون این کار مهم پیش ازین اشاره کرده ام. گذشته از اثری که در امنیت کشور داشته میتوان گفت این کار نیز فواید فراوان در آبادانی و اصلاح امور اقتصادی کشور داشته است . کمترین فایده آن این بود که چند صد هزار تن بر طبقات کارگر و صنعتگر و برزگر ایرانی افزوده شد و راستی مانند آن بود که چند صد هزار تن بر جمعیت ایران افزوده شده باشد و عده بسیاری را که بجز غارت و راهزنی کار دیگر نداشته اند بشریف ترین مشاغل بشری که کار کردن و خدمت کردن بنوع و جامعه و میهن و سودمند بودنست وادار کرده باشند و عده کثیری را در راه آبادانی و ترقی کشور بکار گماشته باشند دیگر از کارهای مهمی که درین رهگذر شده واگذاری زمینها و خالصه خوزستان و سیستان بکشاورزان محل ووضع مقررات لازم بنفع ایشان بوده است و پس از آن اقداماتیست که در فروش زمینهای خالصه دولت ببرزگران و فروش همه املاک خالصه بمردم بوده است. پیداست که این کار نیز در آبادی ایران اهمیت بسیار داشته است زیرا که دولت ایران املاک خالصه بسیار داشت که بهیچ وجه نمی توانست بآباد کردن و نگاهداری آنها بپردازد زیرا که وسایل وعوامل بسیار میخواست و آن صرفه جویی و دلسوزی که مالک میکند در مامور دولت یا مستاجر قطعاً هنگامی که این املاک بمردم تعلق گرفت بمراتب آبادتر شد و بر آبادی نبود و ایران افزود • • املاك اقدام دیگر در ضمن اصلاحات اقتصادی وضع مقررات قانونی برای الزام مردم بعمران و آبادی نقاط حاصل خیز کشور با دستیاری دولت و نیز رفع احتیاجات مادی کشور بوسیله وسایل صنعتی بوده است مانند کارخانهای قند ریزی و پارچه بافی و حریربافی و کبریت سازی و صابون سازی و جز آن چه بدست دولت و چه بدست اشخاص اقدام مهم دیگر عبارت بوده است از توجه و حمایت صنایع قدیم ایرانی که در دوره گذشته اندك اندك رو بنیستی می رفت مانند قالی بافی وزری بافی و کاشی سازی و جز آن ، کوششی که در توسعه و رواج این صنایع ملی ایران کرده اند گذشته از فواید اقتصادی بهترین وسیله جلب شهرت ایران در خارج و معرفی ذوق و هنر ایرانی و جلب توجه جهانیان بشمار رفته است دیگر از اقدامات مهم اقتصادی که درین دوره نتیجه مهمی بخشیده توجه بمنابع ثروت زیرزمینی کشورست که قرنها بیهوده و دست نخورده مانده بود و درین زمینه نه تنها دولت خود باستخراج آنها پرداخته بلکه عامه مردم ایران را هم باین کارها تشویق کرده است ۷۴
