و هراً جمع آوری اعانه خدمات جالبی بآفت زدگان کرده است. توجه تام و دلسوزی کاملی که دولت ایران نسبت با فراد کشور داشت درین مواقع و بدین وسیله کاملا آشکار شد گاه خطری یا آفت و بلایی متوجه مردم قسمتی از کشور شد فورا در صدد رفع و جبران آن برآمدند و ببهترین وجهی آن آفت و بلای آسمانی را چاره کردند و بزرگترین سرمشق نوع پرستی و انسان دوستی را دولت ایران خود داد و بهمین جهت تأسیس جمعیت شیر و خورشید سرخ را که مهمترین بنگاه ملی برای دستگیری از بینوایانست از کارهای مهم این دوره باید دانست اول و دوم قدم بسیار مهم دیگری که درین راه برداشته شد تأسیس ادارات بهداری کامل شهرستانها و شهرها بود. در دوره سابق اگر هم بهداری وجود داشت منحصر بپای تخت بود و مردم شهرهای دیگر از آن محروم بودند. در بسیاری از شهرهای درجه ایران بیمارستان نبود و حال آنکه ایرانیان نخستین ملتی در جهان هستند که بیمارستان دایر کرده اند و در دوره ساسالیان در گند شاپور که مرکز فراگرفتن علم پزشکی بوده مؤسسه ای بنام «مارستان وجود داشته که کار بیمارستانهای امروز را میکرده است. در دوره اسلامی بیمارستانهایی که امیر عضدالدوله دیلمی در شهرری و در شهر بغداد دایر کرده بود از وقایع مهم تاریخ بشمار میرود . در دوره های گذشته مردم بسیاری از شهرها از دارو و درمان محروم بودند اما درین دوره در اکناف و اطراف ایران بنگاههای بهداری که تابع شهرداریها یا وزارت بهداری بوده اند تشکیل داده اند و در هر شهری نیز اداره بهداری تابع وزارت بهداری تأسیس کرده اند و همه مردم ایران علی السویه ازین نعمتها برخوردار شدند و دیگر منحصر بمردم پایتخت نبود و نیز ادارات نظامی که در سراسر کشور بودند وسایل کامل بهداشت افراد خود را آماده ساختند. در مرزهای کشور و جاهایی که در خطر هجوم امراض بودند وسایل کامل قرنطین از هر حیث آماده شد و همین که خطری پیش بینی میشد با سریع ترین وسایل و کاملترین وسایطی که در کار هست از آن خطر جلوگیری کردند و بوسایل علمی افراد را از خطر رهاندند • از سوی دیگر چنانکه در مبحث مخصوص براه آهن اشاره رفت دولت همواره توجه خاص ببهداشت کارگران و طبقات رنج بر کشور داشته است . در ضمن ساختمان راه آهن دقت تام ببهداشت افراد کرده اند و نیز در کارخانهای متعدد که در نواحی مختلف درین دوره بوجود آورده اند وسایل کامل بهداری را فراهم کردهاند و توجه خاصی نسبت باین مسئله داشتهاند. حتی در بسیاری از قراردادها و امتیازاتی که درین دوره امضا شده مواد مخصوصی برای تأمین بهداشت افراد هست و صاحبان امتیازات را وادار کرده اند توجه تام ببهداری افراد و کارگران و خدمتگزاران خود داشته باشند. در اماکن عمومی مانند مهمانخانها و کافه ها و رستورانها وسینماها و غیره و در مغازه ها و دکانها مخصو صادر گرما به ها و مغازه های سلمانی و دکانهای فروشندگان مواد خوراکی و آشامیدنی از آن جمله نانواها و قصابها و میوه فروشها و خوراک پزها و بستنی فروشها و قهوه خانه ها و غیره مرتبا رعایت شرایط بهداری و مراقبت و بازرسی کامل میکردند و مقررات خاصی ۱۲۱
