پوستی را که روی دانههای آبله بسته میشد میگرفتند و بدن دیگری را خراش میدادند آن پوست را در آنجا میگذاشتند و کسی که این عمل را درو کرده بودند مبتلا بآبله و نمی شد. دیگر از کارهای اساسی این دوره توجه خاصی ببهداشت مادران و نوزادان و کودکان شیرخوارست، چنانکه بیمارستان مخصوص بیماریهای زنان و کودکان گذشته از زایشگاهها و شیرخوارگاههایی که پیش ازین بآنها اشاره رفت تاسیس کردند و روز بروز توسعه یافت و نیز آموزشگاه مخصوص مامایی و آموزشگاه مخصوص پرستاری تاسیس شد و هر سال عده ای از زنان ایرانی ازین آموزشگاهها بیرون می آیند. و بخدمات مهم خود میپردازند . دیگر از کارهای مهم درین زمینه معاینه بهداشتی کودکان و جوانان در دبستانها و دبیرستانها و دانشکده هاست که آن نیز در دورهٔ پیشین معمول نبود واداره مخصوصی برای بهداری مدارس با وسایل کامل فراهم شده است . درین زمینه معاینه صحی پیش از ازدواج و محروم کردن پسر و دختر نابالغ را از زناشویی باید اهمیت داد زیرا که در حد خود فواید محسوسی دارد که حاجت بتاکید نیست • قدم بسیار بلند دیگری که برداشته اند تربيت يك عده کثیر از پزشکانست و هر سال عده بسیار از جوانان را برای فراگرفتن علم طب و کار آموزی در بیمارستانهای بزرگ و معروف جهان بکشورهای متمدن فرستاده اند و نیز عده ای پزشک برای ارتش تربیت کرده اند و دانشکده طب تهران توسعه کامل یافته و اصلاحات بسیار در آن کرده اند و بنای بسیار باشکوهی در دانشگاه تهران برای آن ساخته اند و مخصوصاً قسمت تشریح را در آنجا تأسیس کرده اند و این اقدامات نیز در بهداری عمومی بسیار مهم بوده است . قدم مهم دیگری که در بهداری عمومی برداشتند وضع و اجرای قانون طبابت بود که بموجب آن تاکسی از دانشگاههای کشورهای متمدن گواهی نامه نداشته و امتحان در فن خود نداده باشد از طبابت محروم باشد. بدین وسیله زیانهای بسیار که از یک عده مردم نادان که در نواحی مختلف پیش خود بطبابت مشغول بودند بجان مردم میرسید از میان رفت و این شغل شریف منحصر یکسانی شد که واقعا تحصیلات کامل درین رشته کرده بودند. کسانی که طب قدیم را فراگرفته بودند بعنوان پزشك مجاز اجازه یافتند بمداوای برخی از امراض مخصوص بپردازند و پس از آنکه این عده از میان رفتند دیگر بکسی این اجازه داده نشد مهم دیگر از کارهای بسیار مهمی که درین دوره شد تأسیس جمعیت شیروخورشید سرخ برای مردان و زنان بوده است که از آن نیز در دوره پیشین خبری نبود . این بنگاه ملی بسیار که دستیاریهای گوناگون در بهداری عمومی و خصوصی میکند یکی از مؤثرترین وسایل دستگیری از مردم بینوا و بی کس و رنجور و بیمارست. مخصوصا در مواقعی که بلاها و آفاتی نازل میشود خدمات مهم بجامعه میکند ، چنانکه چندین بار در موقع زلزله و سیل و وقایع دیگرچه مستقیما از عایدات خود وچه بوسیله ۱۲۰
