سیر نمیشود مخصوصا اگر انسان قدری به علوم طبیعی و طبقات الارض و تاریخ خلقت عالم آشنا باشد و وضع تکوین و انقلاب و سبب ظهور این کوهها و بلندی و پستیها را بداند و بفهمد از جمله چیزهائی که در شب علاوه بر وضع طبیعی مملکت جالب نظر دقت میشود حشرات عجیب از قبیل کرمک شبفروز و انواع پشههای الکتریکدار هستند که مانند برقهای کوچک هر لحظه در تاریکی نمودار و مخفی میشوند و آنهائی که دیدهاند و با نظر دقت ملاحظه کردهاند میدانند چه عرض میکنم
مختصرا گردش در این نواحی بخصوص در آخر بهار خیلی نافع و روحافزاست بخصوص برای اشخاصی که در بحبوحۀ شهرهای کثیف پرجمعیّت و مشغلههای غیر طبیعی مانند تحریر و صنایع پرفکر و غیره تمام مدت روز را مشغول زحمت هستند و در شب مانند مردان مست از خستگی تن و دماغ از خود بیخبرند دیدن این مناظر و نقاط خیلی مفید و جالب نظر دقت؛ بلکه نمونهای از بهشت موعود است در نظر آنها در این جنگلها خرس و پلنگ و یوز [پلنگ] و کبک و درّاج و تیهو و آهو و غیره در نقاط مختلفه یافت میشود
در این حدود از دو سلسله کوه بزرگ عبور مینمائیم: یکی سلسله کوه رودباز یا «بازوفت» و دیگری کوه «منگشت» و کوه منگشت خیلی بلند است و در بندر ناصریه که قریب ده منزل از دامنۀ آن دور است و در نهایت گرمی است در وسط تابستان قلههای آن که مسطور با برف است نمایان و مایۀ حسرت ساکنین آن سامان است در وسط این سلسله کوه در کنار راه در نزدیکی قلعۀ بازوفت خرابههای شهر سوسن قدیم هنوز باقی است پل ثانی در پای گردنۀ مروارید واقع است و واقعا جای غریبی است
خلاصة الاعصار فی تاریخ بختیار جلد ۱
