ایران اختیارات طبع وقّادش قدوه و قانون است ایام زندگانی آن بانی مبانی جهانبانی شصت و چهار سال و یک ماه و بیست و پنج روز بود هشت سال در زمان خاقان سلیمان شأن از قبل والد عالی شأن سلطنت خراسان کرد و پنجاه و سه سال و شش ماه و بیست و شش روز سریرآرای ملک ایران بود سادات و علماء و اکثر اعیان بل کافۀ خلایق در روز این واقعه غماندوز بر حیات خویش لرزان و از این مصیبت به نوعی حسرت زده و پریشان گردیدند که گویا عالم دگرگون گشته علامت روز محشر در میان خلایق پدید آمده است از امتداد زمان سلطنت آن حضرت در بلاد عجم کسی که فترت پادشاه گردش دیده باشد نبود از سلاطین عالم نامی شنیده بغیر از آن حضرت پادشاهی ندیده بودند این واقعۀ عظیمه بر عامۀ خلایق به غایت دشوار نموده علماء اعلام و فقهاء کرام خصوصا میر سید حسین مجتهد جبل عاملی حسب الصلاح امراء به دولتخانه مبارکه آمده جسد مطهرش را به آئین شریعت غزا غسل داده در یورت شیروانی که ما بین باغچۀ حرم و دیوانخانه بود به امانت گذاشتند در زمان سلطنت اسماعیل میرزا به نوعی که در طی احوال او مرقوم میگردد نقل مشهد معلی کرده در روضۀ خلدآسای رضویه مدفون ساختند از آثارش باروی بلدۀ طهران و باروی مشهد مقدس و مطلا گردانیدن گنبد مبارک حضرت امام الجن و الانس و میل طلای سر گنبد و عمارات دولتخانۀ مبارکۀ دار السلطنۀ قزوین و حمامات معدود چهار - بازار و باغ ارم تمامی موسوم بسعادتآباد که به لطافت و خوبی شهرۀ جهان و نمونه از باغ جنانست و مسجدی در صاحبآباد دار السلطنۀ تبریز رحمة الله علیه امید که از نتایج حسن اعتقادش بحضرت اهل بیت طیبین و طاهرین یوم یقوم الحساب با معصومان خاندان رسالت و ولایت محشور بوده با آن برگزیدگان درگاه اله در ریاض جنان مقیم و جلوهگر باد اکنون ناگزیر واقعهنویس است که اسامی اولاد نامدار آن حضرت و سایر شهزادگان حیدرنژاد و اعاظم امراء و ارکان دولت و بزرگان هر طایفۀ که در هنگام ارتحال انتظامبخش ممالک ایران بودند در رشتۀ تحریر کشد که چون اسم هریک بتقریبات بر زبان قلم میگذرد طالبان احادیث و اخبار را اطلاعی بر احوال ایشان حاصل گردد.
ذکر اسامی سامیۀ شهزادگان کامکار و اولاد و اعقاب نامدار حضرت شاه جنت مکان و برادرزادگان عالیمکان
شاهزادگان گرامی صفوینژاد از فرزندان صلبی و فرزندزادگان نامی و برادرزادهها که در حین ارتحال در قید حیات و در ظل عاطفت آن حضرت کامیاب دولت و عزت بودند سی و پنج نفر بودند: بیست و سه پسر و دوازده دختر چنانچه در ذیل مبین میگردد از آن جمله فرزندان صلبی از پسر و پسرزاده و دختر سوای چند نفری که در زمان حیات آن حضرت کسوت ممات پوشیده رخت هستی بسر منزل بقا کشیدهاند و ذکر آنها متضمن فایدۀ نیست بیست و دواند پسران صلبی نه نفر: اول نواب سکندر شأن سلطان محمد میرزا چون تاریخ تولد شاهزادگان کامکار سوای سه شاهزادۀ نامدار که مرتبۀ فرمانروائی یافتند بنظر کمترین نرسیده متعرض آن نشد اسامی ایشان و خلاصۀ از اطوار جلیه و احوال زکیه مرقوم کلک بیان میگردد، بالجمله ولادت آن حضرت در شهور سنه ثمان و ثلاثین و تسعمائة که هشت سال از جلوس همایون شاه جنت مکان گذشته بود از بطن سلطانم صبیۀ موسی سلطان موصلوی ترکمان از امراء بزرگ بایندریه اتفاق افتاده، «فرزند شاه طهماسب اول محمد آمد» تاریخ این مولود گرامی است که باین اسم سامی موسوم و بلقب خدابنده ملقب گشته در زمان ارتحال والد غفران مآل چهل و ششساله بود در تاریخ سنۀ ثلاث و اربعین و تسعمائة که آن حضرت ششساله بود به سلطنت دیار خراسان ارتقا یافته محمد خان شرف الدین اغلی تکلو لله و امیر الامراء گردیده آن حضرت در دار السلطنۀ هرات بر مسند فرماندهی تمکن یافته محمد خان متکفل خدمت آن نوباوۀ ریاض دولت بود و چندین سال در دار السلطنۀ مذکور بعافیت و کامرانی و اکتساب فضایل و کمالات نفسانی روزگار گذرانیده از جمیع امور متداوله خبیر و آگاه بود بفهم و فراست وجود و سخاوت متصف و همت عالی داشت که حاصل بحر و کان در نظر همتش با خاک ره یکسان مینمود گاهی بنظم اشعار زبان گشوده «فهمی» تخلص میکرد هزل و مطایبه و شکفته طبعی شیوه و شعارش بود و رقوم
