پرش به محتوا

برگه:Tarikh-e Alam-ara-ye Abbasi.pdf/۷۴۶

از ویکی‌نبشته
این برگ نمونه‌خوانی نشده است.

شرح واقعه آنکه قاسم خان ایمانلو و یوزباشیان و قورچیان افشار چنانچه از پیش گذشت در موصل اقامت نموده بضبط قلعه و انتظام امور آن سرحد قیام داشتند.

در این سال جمعی از رومیان آن حدود و اکراد و اعراب تابعه به سرداری حافظ پاشا و جمعیت دیار بکر مستظهر و قوی خاطر گشته تا موازی سه هزار نفر که هفتصد نفر آن تفنگچی بودند بسرکردگی حسن پاشا نامی از امراء رومیه و برادر کور حسین پاشا که در حوالی بغداد گرفتار گشته به یاسا رسید بموصل آمدند در آن‌وقت زیاده از سیصد نفر ملازم بر سر قاسم خان جمع نبود که با یوزباشیان و قورچیان افشار مجموع هفتصد هشتصد نفر می‌شدند به نیروی دولت و تأیید کمر همت بدفع اعادی چست بسته عزم محاربه جزم کردند و از طرفین صفوف سپاه آراسته گشت از دلیران طایفۀ افشار گروه اراشلو پای جلادت پیش نهاده بر صف سپاه مخالف تاختند و سایر یوزباشیان و قورچیان افشار موافقت نموده قاسم خان و مردم او نیز در گرمی قتال جلوریز به معرکه درآمده از طرفین آتش حرب اشتعال پذیرفت و بحملات دلیرانه سپاه منصور مخالفان دل بای داده دست از محاربه کشیده پای هزیمت گشودند و افواج قاهره بر آن فئه کثیره غالب آمده تا موازی یک‌هزار نفر بلکه زیاده بقتل درآمده غنایم موفور بدست سپاه منصور درآمد و بقیة السیف پراکنده شدند و بعد از اطمینان خاطر از فتور سرحد یوزباشیان و قورچیان قاسم خان را وداع نموده باسرها و اخترمها روسفیدانه به پایۀ سریر اعلی آمده در فرح‌آباد جنت‌نهاد بنظر همایون درآوردند.

شرح واقعۀ مذکور از تقریر یک‌دو نفر از قورچیان حضار معرکه بتحریر پیوست.

ذکر فرستادن زینل بیگ بیگدلی شاملو بانتظام مهمات عراق عرب و شرح محاربۀ که او را در موصل با اعادی دولت روی داده ظفر یافت

چون واقعۀ مذکور بوقوع پیوست و مشخص شد که مخالفان حدود موصل باستظهار سردار و دلگرمی جنود روم دست تطاول گشوده‌اند و بمسامع جلال رسید که فوجی از اعراب نیز خصوصا با طالب ولد ناصر مهنا در مقام غدر و نفاق درآمده بجانب حله و نجف حرکت کرده آزار و اضرار ایشان بخلق آن دیار می‌رسد و طایفۀ افشار بنا بر علت وبا که در موصل شیوع یافته از تلف شدن لشکر اندیشیده جمعیت دلخواه نتوانسته‌اند نمود و قاسم با اندک مردمی در قلعۀ موصل است و آن ولایات محل شورش و انقلاب گشته و این مقدمات موجب تزلزل و اختلال احوال منتسبان دولت قاهره است رأی جهان‌آرا اقتضای آن کرد که یکی از کاردانان بساط عزت و خاصان درگاه که بوفور غیرت و مردانگی و فدویت و جان‌سپاری در راه دین و دولت اتصاف داشته باشد از درگاه معلی روانه آن طرف گردانند که عساکر قلمرو علی‌شکر و آن حدود را جمع آورده کمر همت بدفع اعادی بندد و هریک از محافظان ثغور و سرحد را حادثه روی نماید که به کومک و مدد احتیاج افتد معاونت بظهور آورده در هر باب آنچه صلاح دولت قاهره بوده باشد بعمل آورد.

از زمرۀ مقربان اخلاص شعار زینل بیک توشمال‌باشی شاملو را که بصفات حسنه اتصاف دارد بدین خدمت مأمور گردانیده با فوجی از عساکر ظفر شعار و میر فتاح مین‌باشی تفنگچیان اصفهانی و جمعی دیگر از تفنگچیان رکاب اشرف روانۀ آن طرف فرمودند و چون زینل بیک از رکاب مقدس جدا شده روی عزیمت بدان صوب آورده به سرحد نزدیک شد بوضوح پیوست که جمعی از جنود رومیه و متجنده حدود موصل بعزم تسخیر قلعه در حرکت آمده‌اند و قاسم خان با دویست سیصد نفر از غازیان افشار که در قلعۀ موصل با او بوده‌اند از فقدان ذخیره و علت وبا که هر روز جمعی راه عدم می‌پیموده‌اند صلاح در توقف و قلعه‌داری ندیده قبل از وصول مخالفان بیرون آمده و مخالفان تصرف در قلعه نموده‌اند و بیم آنست که خان احمد خان اردلان نیز بجهت قلعۀ کرکوک را انداخته آن قلعه نیز بتصرف اعادی درآید و میانه سارو سلطان بیگدلی برادر زینل بیک که متولی روضات مقدسات و قورچی‌باشی قورچیان نجف اشرف است و طایفۀ اعراب مهنا که بحدود کربلا و نجف آمده بوده‌اند محاربه وقوع یافته زینل بیک از حدود این اخبار در حرکت مسارعت نموده چون بحوالی در تنگ رسید حسین خان حاکم لرستان با معدودی آمده به او پیوست و در آنجا بوضوح انجامید که سردار فوجی از رومیه را بسرکردگی حسن پاشای چرکس بضبط ولایت موصل و کرکوک و قلاع آنجا تعیین نموده و قریب پنج شش هزار از رومی و کرد