پرش به محتوا

برگه:Tarikh-e Alam-ara-ye Abbasi.pdf/۷۴۵

از ویکی‌نبشته
این برگ نمونه‌خوانی نشده است.

با پاشایان روم که به معاونت جانی بیگ گرای بر سر او تعیین یافته بودند در کفه محاربات نموده غالب آمده بود حقایق حال و انتظام احوال خود را که به نیروی اقبال و توجهات ظاهری و باطنی آن حضرت و میمنت توسل مخلصانه او بدین دودمان والا وقوع یافته بود بعرض اقدس رسانیده شکر - الطاف و اعطاف شاهانه که درین چند سال شامل حال او بود باحسن وجوه و ابلغ بیان ادا نموده بود و حضرت اعلی از وفور توجه و غایت اشفاق ایلچی او را مشمول نوازشات شاهانه گردانیده رخصت انصراف ارزانی داشتند و مکتوب عنایت اسلوب در قلم آورده در باب حسن سلوک و مدارا با دوست و دشمن نصایح ارجمند و ارشاد مرشدانه درج فرموده با خلع فاخره و هدایا و تنسوقات وافره ارسال داشتند.

دیگری ایلچی محمد پاشا ابازه است سید عزیزی بود موسوم و معروف بامیر افندی و رومیان عموما سادات را بنا بر تعظیم امیر افندی می‌نامند باعث ایلچی فرستادن او آنکه چون بیگلربیگی ارز روم بود بنا بر قرب جوار و مصلحت دنیادارانه با امیر کونه خان بیگلربیگی چخورسعد طرح الفت و آشنائی انداخته با او طریقۀ مدارا مسلوک می‌داشت.

بعد از واقعۀ سلطان عثمان و طغیان او بجهت بازخواست آن واقعۀ و مأیوس گشتن از موافقت عظمای رومیه چنانچه بتحریر پیوست بنا بر احتیاط و صلاح حال خود بوسیلۀ امیر کونه خان اظهار توسل باین دولت ارجمند نموده ایلچی مذکور را که از معتمدان او بود به پایۀ سریر سلطنت مصیر فرستاده خود را از زمرۀ هواخواهان و منسوبان درگاه شاهی شمرد هر چند از سخنان ابازه رایحۀ صدق و اخلاصی بمشام حضرت اعلی نرسید و غرض اصلی او از اظهار عقیدت و اخلاص جز این نبود که اگر رومیه در ازاء اعمالی که ازو صدود یافت با او در مقام مخاصمه باشند و او را واقعۀ پیش آید مأمنی و گریزگاهی داشته باشد.

اما بر مراعات سلسلۀ ظاهر همچنانچه شیوۀ رضیۀ و اخلاق مرضیۀ آن حضرت است که رعایت جانب بیگانگان زیاده از آشنایان مرعی می‌دارند امیر افندی را منظور نظر الطاف گردانیده منشور عاطفت بخطاب ارجمند خانی باسم ابازه در قلم آورده مستمال عنایت شاهی گردانند و به تنسوقات و هدایای شاهانه نوازش فرموده نوروز بیک نام قورچی استاجلو را در مرافقت امیر افندی نزد او فرستادند و ابازه در بدایت حال بورود آن منشور اقبال افتخار نموده مقدم قورچی را باعزاز و احترام تلقی نمود بالاخره دو بینی و آثار مکر و حیله از او ظاهر شدن گرفت و نسبت به منسوبان درگاه اعمال حیله‌اندود بظهور آورد چنانچه در ذیل این اوراق مرقوم کلک بیان می‌گردد:


هست آئین دو بینی ز هوس قبلۀ عشق یکی باشد و بس

وقایع متنوعه که در این سال بظهور پیوست

چون اخبار روم و سرداری حافظ احمد پاشا و اجتماع لشکر در دیار بکر به نوعی که مذکور شد از انهای منهیان و جواسیس بمسامع عز و جلال رسید به مظنۀ آنکه مبادا لشکر بطرف آذربایجان کشند حزم و احتیاط مقتضی آن گشت که محل عبور لشکر روم را از ذخیره و ما یحتاج عاری سازند و آمد شد رومیه بطرف آذربایجان از دو راه واقع می‌شود یکی راه ارز روم و دیگری راه وان چون ارز روم از عصیان و طغیان ابازه پاشا محل فتن و فتور است و از دیار بکر براه وان آمدن مناسبت بیشتر داشت از مقربان بساط عزت رستم بیک یساول صحبت را بدارالسلطنۀ تبریز فرستادند که باتفاق شاه بنده خان بیگلربیگی آذربایجان امراء و عساکر آن حدود را جمع آورده بجانب وان روند و آن حوالی هرجا امکان عبور رومیه داشته باشد نهب و غارت کرده از ذخیره و ما یحتاج لشکر در آن دیار آثار نگذراند و رستم بیک حسب الفرموده بدان صوب نهضت نموده باجتماع امراء و عساکر اشاره نمود.

چون جنود ظفر ورود جمع آمدند هرکس قشون و لشکر خود را که فراخور الکاء و مداخل و غیرت دین و دولت سرانجام داده بود در حضور بیگلربیگی و رستم بیک بمعرض عرض در آورده با قشون آراسته و لشکر نامعدود پیراسته در کمال شوکت و اقتدار بجانب وان رفتند و آن نواحی را از ذخایر و صامت و ناطق پرداخته قرین ظفر و اقبال معاودت نمودند و احدی از جنود رومیه و پاشایان و اکراد آن سرحد جرأت مقابله و معارضه با آحاد لشکر فیروزی اثر قزلباش نتوانست نمود و رستم بیک در مازندران بجانب اشرف رسیده حقایق حالات عرض نموده مورد الطاف و احسان گردید.

دیگری از سوانح محاربۀ قاسم خان و قورچیان افشار است با مخالفان در موصل