پرش به محتوا

برگه:Tarikh-e Alam-ara-ye Abbasi.pdf/۵۰۷

از ویکی‌نبشته
این برگ نمونه‌خوانی نشده است.

دروازۀ دیگر آوردند غازیان نصرت‌نشان فرصت غنیمت شمرده با آنکه از بالای بروج قلعه و عقب دیوارها گلولۀ تفنگ ینکچریان بر مثال تگرگ می‌ریخت از آن نیندیشیده کارزاری عظیم بوقوع پیوست خلقی کثیر از رومیه از دروازۀ قتال بشهرستان عدم شتافتند چنانچه مردم اردو بازار از میانۀ باغات و خرابه‌های حوالی شهر قریب چهل پنجاه نفر رومی را که در گوشه‌ها خزیده بودند گرفتند آوردند و به یاسا می‌رساندند در این معارک از سپاه منصور کسی که اسم و رسمی داشته باشد ضایع نشد و زیاده آسیبی به سپاه ظفر پناه نرسید و رومیه را دیگر قوت و قدرت بیرون آمدن نمانده در قلعه خزیدند و سردار غریق بحر تفکر گشته دانست که در توقف نمودن وان خطا کرده بوده و نخواست که محصور قزلباش گردد با خود اندیشید که مکری بر آب زده کشتیها و سفاین به کنار دریاچۀ وان که یک طرف آن بقلعه اتصال دارد آورده با جمعی که مصلحت در مرافقت ایشان داشت به سفاین درآمد و کشتی اندیشه را دریائی ساخته پوشیده و پنهان بیرون رفت الله‌ویردی خان حقایق حالات و محاربات که در آن سفر با رومیه وقوع یافت به پایۀ سریر اعلی عرض نمود.

ذکر توجه رایات ظفر پیکر از دار السلطنۀ تبریز بجانب ییلاقات خوی و بیان بعضی احوال که در آن عرصۀ نشاطانگیز روی داد

بعد از ورود اخبار فتح و فیروزی لشکر نصرت اثر رایات ظفر آیات به فیروزی و اقبال از دار السلطنۀ تبریز در حرکت آمده نهضت همایون متعاقب الله‌ویردی خان و امراء و عساکر نصرت‌نشان به آن طرف واقع شد و چون حقیقت بیرون رفتن جغال‌اغلی از راه دریا در اردوی امراء شیوع یافته بتحقیق پیوست متعاقب او در حرکت آمده با عادل‌جوز و ارجیش که احتمال بیرون آمدن بود رفتند در آن حدود اثری از او پیدا نبود و معلوم نمی‌شد که بکدام طرف رفته شرح رفتن و بازآمدن او در همین سال عن‌قریب مرقوم قلم شیرین مقال می‌گردد الله‌ویردی خان و امراء از حدود ارجیش عنان بصوب مراجعت انعطاف داده سالما غانما در یورت سلمان‌آباد از اعمال خوی بموکب مقدس همایون پیوسته منظور نظر التفات شدند و حضرت اعلی شاهی ظل اللهی در ییلاقات آن حدود چند روز به مسرت و شادکامی و نشاط سیر و شکار پرداخته موکب ظفرنشان تا صحرای چالدران که نبردگاه پادشاه جم قدر سلیمان شأن و سلطان سلیم فرمان فرمای ممالک روم بود و بدین جهت شهرۀ آفاق است چنانچه مولانا امیدی شاعر گفته:

بیت قضا در کارگاه کبریائی فکنده طرح اسلیمی خطائی و اینکه حضرت خاقانی «خطائی» تخلص داشت ظاهرا از غایت اشتهار محتاج ببیان نبود توجه فرمودند و در آن مکان سرهای قتیلان معرکۀ وان و گرفتاران آن معارک و اخترمها که به نیروی اقبال بدست درآمده بود بنظر اشرف درآمده جلادت و مردانگی‌ها که از فارسان میدان دلیری در آن هنگام بظهور رسیده بود بمعرض عرض درآمده بعواطف خسروانه اختصاص یافتند.

خندان آقای متفرقه آقاسی بجهة رابطۀ آشنائی و دوستی که با غازیگرای خان پادشاه تاتار داشت بنا بر رعایت خاطر او با پسرش بخشش و بخشایش یافته بحاکم قراجه‌داغ سپردند که بطریق میهمان نگاه دارد که نزد غازیگرای خان فرستند در آن ایام میمنت فرجام که اردوی فرجام شکوه در آن صحرا و کوه نزول داشت رأی جهان‌آرا اقتضا کرد که در بلدۀ خوی که فی‌الواقع از لطافت هوا و عذوبت ماء و خضرت و طراوت صحراء و بساتین بهترین قصبات آذربایجان است و بجهة آنکه در سرحد واقع شده مردم آنجا اکثر لگدکوب حوادثند آن‌چنان عرصۀ فرح‌بخش دلگشا از تربیت و تعمیر بازمانده قلعۀ بنا شود که در نزول حوادث و هنگام فتور سکنۀ آن بلده را پناهی و آرامگاهی باشد و در محل مناسب طرح قلعه انداخته قنبر بیک سلیحدارباشی استاجلو به سرکاری