امام الجن و الانس روند در این سال ارادۀ خاطر اشرف بآن متعلق گشت که آن نذر را بهوفا رسانیده بدان سعادت عظمی فایز گردند و بدین نیت درست و عزم لایق قدم در شاهراه اخلاص نهاده از دولتخانۀ مبارکه نقش جهان با عالم عالم شوق و جهان جهان آرزو و اعتقاد مرحلهپیمائی آغاز نهاده در روز اول از شهر بمشهد طوقچی که بیرون شهر
پیاده رفتن شاه عباس از اصفهان بخراسان محض وفاء بنذر
واقع است تشریف بردند و از آنجا بموضع دولتآباد بر خوار که سه فرسخ است رفته مقرر شد که هرکس از امراء و ارکان دولت و ملازمان و مقربان میل زیارت مرقد منور حضرت امام مفترض الطاعة داشته باشد سواره مرافقت نماید و تکلیف پیاده رفتن به احدی نفرمودند زیرا که نذر مذکور مخصوص ذات مبارک اشرف بود اما ملازمان و مقربان بساط عزت و خدمتکاران رکاب اقدس به نوبه و کشیک مرافقت اختیار نموده هرگاه از پیاده رفتن بستوه میآمدند سوار میشدند اما دو سه کس از ابتدا تا انتها پیاده در ملازمت بوده مطلقا سواری نکردند.
از ملازمان درگاه محمد زمان سلطان بایند و ترکمان مشهور بکاولی و مهتر سلمان رکابدار باشی و از صفاهان میرزا هدایت اللّه نواده نجم ثانی و رفقای ثلاث طنابی بدست گرفته دوازده هزار ذرع را که یک فرسخ شرعی است منظور داشته راه میپیمودند و عمدة المنجمین مولانا جلال یزدی منجم سرکار خاصه شریفه حساب آن را نگاه میداشت که مشخص شود که هر روز چه مقدار راه طی میشود و نیز معلوم گردد که از صفاهان تا مشهد مقدس چند فرسخ شرعی است و اردوی معلی بقاعده مقرر کوچ کرده منزل بمنزل میرفت و حضرت اعلی بر نهجی که نذر فرموده بودند قطع مسافت نموده هرجا که از پیاده رفتن دلگیر میشدند لحظۀ رحل اقامت انداخته استراحت میفرمودند بعد از اندک آسودگی و غنودگی باز قدم در راه نهاده بدین و تیره مراحل و منازل طی میشد تا آنکه در عرض بیست و هشت روز آن مسافت بعیده را قطع فرموده همعنان مراحل توفیق داخل شهر مشهد مقدس معلی و روضه مطهر مزکی شده بادراک سعادت طواف و زیارت آن مرقد منور و مشهد معطر که
بیت یک طواف درش از قول رسول مدنی تا بهفتاد حج نافله یکسان آمد فایز گشته تارک مباهات بر فرق فرقدان میسودند و در آن روضۀ جنت مثال که محل استجابت دعا و مهبط فیوضات عالم بالاست در کمال خضوع و خشوع به ادای نماز و نیاز اشتغال نموده بدرگاه حضرت خالق الارض و السماء بعرض حاجات و ملتمسات و مطالب و مآرب دنیوی و اخروی زبان گشوده بعد از دریافت آن سعادت و ادراک آثار استجابت به چهار باغ مشهد مقدس که دولتخانۀ مبارکه است تشریف برده به سعادت و اقبال نزول اجلال فرمودند تاریخ این واقعه از واردات طبع راقم حروف ثبت افتاده:
تاریخ غلام شاه مردان شاه عباس شه والاگهر خاقان امجد بطوف مرقد شاه خراسان پیاده رفت با اخلاص بیحد چو صدقش بود رهبر یافت توفیق که فایز شد بدان فرخنده مقصد چو از ملک صفاهان رو بره کرد بدان مطلب رسید از بخت سرمد دبیر عقل بهر نیکنامی نوشت این نکته بر طاق زبرجد پیاده رفت و شد تاریخ رفتن ز اصفاهان پیاده تا بمشهد و الحق از بدایت ظهور اسلام تا حال هیچیک از سلاطین نامدار را توفیق این سعادت نشده و بدین طریق امری که بر همهکس شاق است تائید نیافته در روضة الصفا مسطور است که از قیاصرۀ روم هرقل که ملت نصاری داشت و ادراک زمان بعثت و دعوت حضرت رسالت پناه صلی اللّه علیه و آله و سلم ننمود نذر کرده بود که از قسطنطنیه که دار الملک او بود برهنهپای و پیاده بطواف بیت المقدس رفته و در هنگام ایفای نذر هر روز فراشان و خدمتکاران در راه فرشهای زیبای ملون گسترانیده گلها و ریاحین بر روی آن میریختند و او بطریق سیر با ندماء و همصحبتان قدمی چند مینهاد تا آنکه بیست روزه راه را تا دو ماه باین طریق طی کرد و اینجا آبله پای قدم بر خاک نهاده ارتکاب بانواع مشقت و صعوبت راه نموده از منزل متعارف بازنمیماندند.
مصراع «ببین تفاوت ره از کجاست تا بکجا» مجملا در آن زمستان در مشهد مقدس معلی توقف فرموده ماه رجب و شعبان و رمضان را که اشهر حرم و ایام و لیالی متبرکه
