چهار سوق هرات بقتل آوردند بهانه قتل او آنکه بعبید خان رسانیده بودند که جناب مولانا خان را هجو کرده این رباعی را به او اسناد کردند.
بیت تا چند عبید از پی تالان باشی تاراجگر ملک خراسان باشی غارت کنی و مال یتیمان ببری کافر باشم اگر مسلمان باشی با آنکه در مدح عبید خان قصیدۀ غرا در سلک نظم در آورده بود که این دو بیت از آن جمله است:
خراسان سینۀ روی زمین از بهر آن آمد که جان آمد درو یعنی عبید اللّه خان آمد
سمند تند زرین نعل او خورشید را ماند که از مشرق بمغرب رفت و یک شب در میان آمد
خطا در شعر میباشد بکش خط بر خطای من که آن سهو القلم افتاد یا سهو اللسان آمد هیچ فایدۀ بر آن مترتب نگشت و بجهت اسباب و جهاتی که داشت مقتول گشت چون خبر استیلاء اوزبکیه در خراسان قرع سمع همایون شاه جنت بارگاه گردید و مهمات بغداد حسب الاراده شهریار با دین و داد صورت انجام یافته بود در اول سال سنه ست و ثلاثین و تسعمائة بجهت دفع فتنه اوزبکان عنان فیروزی عیان بصوب خراسان معطوف داشته قورچیان قمر مسیر باطراف و اکناف قلمرو همایون فرستاد که خود را بجنود نصرت شعار رسانند در اندک روزی افواج قاهره فوج فوج و جوق.
جوق روی ارادت و اخلاص به عتبه علیه گردون مناص آورده بمعسکر همایون میپیوستند حسن بیک مورخ نوشته که در آن سفر هفتاد هزار کس در اردوی ظفر قرین جمع شده بود اما عبید خان چون بلدۀ فاخرۀ هرات را متصرف شده خود را مالک ملک خراسان دید عزیمت تسخیر قلعه فراه نموده بر سر احمد سلطان افشار رفت و قلعه را محاصره کرده در گرفتن آن سعی بسیار کرد و کاری از پیش نتوانست برد ترک محاصره کرده بهرات آمد آوازۀ طلوع آفتاب موکب اقبال در آن ولایت شایع شده بود تزلزل
رفتن شاه طهماسب بخراسان بعزم گوشمال عبید خان پادشاه اوزبک
در بنیان ثبات و قرارش افتاده از هرات بجانب مرو رفت و رسولان چربزبان نزد خانان چنگیزیه فرستاد و استمداد نمود که بتعجیل بمدد او آیند و از آنجا کتابات ناهمواری بحضرت شاه جنت مکان نوشته فرستاد و در مرو منتظر مدد و کومک نشست و سلاطین توران در مرو جمع آمده مکررا در باب محاربه پادشاه قزلباش با عقلا و اتالیقان هر سلسله کنگاش نمودند رأی اکثر ایشان به جنگ قرار نمیگرفت کوجم سلطان که بزرگترین سلاطین و در سمرقند فرمانروا بود در آن سال فوت شده ابو سعید خان پسرش قائممقام پدر شده بود او نقیض مطلق عبید خان گرفته گفت که در این مدت هر چند بخراسان آمده به محاربۀ قزلباش کمر بستیم بجز خسارت فایدۀ ندیدیم اگر تو مقاومت میتوانی کرد مختاری و الا ما در جنگ قزلباش رفیق تو نیستیم اولی و اسب آنست که تو هم به مملکت خود قناعت نموده دست از این تلاش بیفایده بازکشی اکثر سلطانان جوجینژاد سخن او را راجح دانسته در مقام معاونت در نیامدند عبید خان از امداد سلاطین مأیوس گشته فرستاده او نیز به خدمت اشرف آمد و خبر جمعیت و کثرت لشکر و جواب کتابت که بهمان اسلوب نوشته شده این بیت در آن مندرج بود:
بیت تو کری و هست ترا بخت کور کور و کری را چه بود دست زور الحاصل با دلی پرحسرت و خاطری نالان قطع تعلق از خراسان کرده روانۀ بخارا شد و حضرت شاه جنت مکان به سعادت و اقبال بخراسان درآمده ماهچۀ طوق پرفروغش بر ساحت آن ولایت تافت و در دار السلطنۀ هرات نزول سعادت نموده مرهم راحت بر جراحت ناسور دلخستگان آن دیار نهاد و حکومت خراسان را به برادر اعیانی خود بهرام میرزا عنایت فرموده غازیخان تکلو را للۀ میرزا و امیر الامراء خراسان نمودند و محل بمحل امراء و حکام تعیین فرموده مهام جمهور انام را به تازگی نظام و انتظام و چون از عبور نزول سپاه غارتگران اوزبک خرابی بآن دیار راه یافته توقف عساکر ظفر مآثر موجب ضیق معاش سپاهی و رعیت آن دیار بود مراجعت بصوب عراق لازم آمده عنان نصرتنشان شهریار آفاق نیز بدان صوب منعطف گردید.
ذکر آمدن عبید خان کرت پنجم بخراسان و فرار نمودن
چون خبر مراجعت شاه جنت مکان در بخارا بعبید خان رسید در سال دیگر مطابق سنۀ سبع و ثلاثین و تسعمائة قمش اغلان را با بعضی امراء اوزبکیه بطریق پرناولی و خبر گیری بخراسان فرستاده ایشان از آب آمویه عبور کرده از راه سرخس بمشهد مقدس معلی آمدند مثنا سلطان استاجلو حاکم