شهر تمام در نتیجه توفان مخصوصی زیر شن رفته و مردم آن شهرها سرزمین خود را رها کرده و از آنجا رفته اند و خانهای ایشان همچنان در زیر شن مانده است. از اواخر قرن نوزدهم میلادی برخی از مسافران متوجه شدند که کاغذ پاره هایی گاهی از زیر این شنها بیرون میآید و بومیان برخی از آنها را بجای شیشه در و پنجره بکار میبرند و خطوطی بر آن هست. انجمن جغرافیایی سن پترزبورك از ۱۸۹۳ تا ۱۸۹۵ در آنجا حفریات علمی کردو سه سال دکتر کلمنتز Klementz فرستادۀ فرهنگستان علوم روسیه دنباله کار را گرفت و سپس چند تن دیگر از دانشمندان روسی در آن جا کار کردند. جایی که در آن حفریات کردند در شمال تورفان یعنی در جایگاه شهریست که سابقاً بان کوشان میگفتند و مردم محل بآن «خوچو و مردم چین کائوچانگ میگفته اند . پس از چندی دولت آلمان دسته ای از دانشمندان خودر اسه بار پی در پی بآنجا فرستاد. در ۱۹۰۲ هیئتی بریاست گرونو دل Grunwedel با اعانه فرهنگستان علوم مونیخ در ۱۹۰٤ هیئت دیگری بریاست فن لو كوك Von Le Con بسرپرستی فرهنگستان برلن و در ۱۹۰۵ هیئت سومی بریاست گرونودل و عضویت فن لو كوك بآن جا رفتند. سرانجام هیئت دیگری از فرانسه بریاست پول پلیو Paul Pelliot مأمور این کار شد و نتایج مهمتری بدست آمد. از آن جمله در غاری در «تون - هوانگ يك جایگاه پنهانی کشف کردند و طومارهای خطی بسیار گران بها در آنجا یافتند که اکنون در کتابخانه ملی پاریست در میان اسنادی که بدست آمده یکعده متون مانویست که کارل
