آنجا این کشورها همه بزبان آرامی سخن میراندند و کتابهای مانی هم نخست باین زبان نوشته شده بود چندی نگذشت که این کتابها از بمصر هم رفت زیرا که در آنجا هم مذهب ارباب معرفت رواج داشت و بهمین جهت دین مانی در میان راهبان مصر منتشر شد و ایشان با مواعظ خود عده کثیر از مردم مصر را بدان تبلیغ کردند و اخیراً اسنادی از ما نویان مصر در فیوم پیدا شده است که بزبان قبطی نوشته اند. پس از آن کتابهای مانی در نواحی دیگر شمال افریقا منتشر شده و می بایست از راه مصر بدانجا رفته باشد چنانکه از اواخر قرن سوم میلادی در قرطاجنه از دین مانی آگاه بوده اند. سنت اگوستن که در آغاز زندگی خود تمایلی باین مذهب داشته است در دست برگزیدگان مانوی در قرطاجنه بسیاری از کتابهای مانویان را دیده است که اوراق و جلدهای گرانبها داشته اند و در جلسات برگزیدگان آشکار آنها را میخوانده اندوسپس برای شنوندگان تفسیر و بیان می کرده اند و ازین قرار این کتابها را بزبان لاتین ترجمه کرده بوده اند. با وجود مخالفت هایی که سنت اگوستن بعدها با دین مانی در آنجا کرده مدتهای مدید این دین در آن نواحی رایج بوده زیرا که حتی پادشاهان آن ناحیه که از سلسله واندالها Vandales بوده اند مانند ژانسريك Genséric و هو نريك Hunéric معتقد باین دین بوده اند و حتی در اواخر قرن چهارم که گرگوار کبیر پاپ بوده است مذهب مانی درین نواحی رواج داشته است . از طرف دیگر در آسیای مرکزی نیز دین مانی کاملا انتشار داشته است. در صحرای گویی در آسیای مرکزی در زمانهای قدیم چندین 1.
