مونتانیان ، تیموطیان ، کناریان (نوواتیان ، گیلاییان ، ما نقریان یا ،محادریان کنتاییان سد ،وسیان ،میداییان یا مبداییان . ازین اطلاعاتی که ما در بارۀ فرق مذهبی گوناگون عراق و جزیره درین دوره داریم خوب بر می آید که این سرزمین در آن روزگار چگونه میدان جلوه و تظاهر عقاید مختلف بوده است. چیزی که درین میان مسلمست اینست که مخصوصاً درمیان فرق ترسایان عده کثیری مردان و زنان تارک دنیا که شب و روز مشغول بعبادت وریاضت در دیرها و صومعه های فراوان این ناحیه بودهاند میزیسته اند. ریاضتهای گوناگون ایشان ترك دنيا وپرهيز از لذات جسمانی و اعراض ازین جهان و گوشه نشینی و انزوا و اعتکاف دائمی در دیرها بوده است. در خوراك و پوشاك امساک میکرده و خود را بمشقت عادت میداده اند. یکی از ریاضتهای ایشان این بوده است که تن را بتحمل دشواریها عادت بدهند و بهمین جهت بیشتر جامهای خشن از پشم میپوشیده اند و اشتقاق کلمۀ صوفی از همین جاست. قطعاً این کلمه از صوف بمعنی پشم گرفته شده است و همه توجیهاتی که در کتابهای تصوف از اشتقاق این کلمه کرده اند نارواست و کلمه صوفی حتماً از مادۀ صفا وصفه وصف و حتی سوفسطایی و سوفیای یونانی گرفته نشده است . بطریق اولی این کلمه از نام طایفه بنی صوفه و لفظ صوفه تازی و کلمات دیگری که در کتابهای مختلف آورده اند بیرون نیامده است. شکی نیست که گروهی از مردان تارک دنیای دیرهای نصارای عراق را بمناسبت اینکه جامه پشمین میپوشیدند «صوفی» و زنانشان را «صوفیه میگفته اند و یاقوت در معجم البلدان در کلمه العذارى دیر VT
