سوم قسمتی از آن بنام پنجشیر و قسمت دیگر بنام غوربند معروفست جدا میشود و از شهر کنونی پلخمری وارد سرزمین قطعن امروز و تخارستان سابق میشود و از آنجا از راه سمنگان که ترکان ایبک نام گذاشته اند و خلم که ترکان تاش غرقان میگویند بمزار شریف میرود که سابقاً یکی از توابع بلخ بوده و اينك بلخ تقریباً از میان رفته و این شهر جای آنرا گرفته است . درین راه نیز آثار بودایی هست و مهمترین آنها در شهر سمنگانست. درین نواحی بوداییان در سینه کوهها آشیانهایی برای خود کنده اند که از راههای باریك بآنها میرفته اند و در آنجا عبادت میکرده و ریاضت میکشیده اند و سمج بضم اول و سکون دوم و سوم .میگفتند اما امروز در افغانستان این کلمه را بضم اول و دوم وسكون تلفظ میکنند و این همان کلمه ایست که مسعود سعد سلمان شاعر بزرك مادر وصف زندانهای خود مکرر بکار برده است. ازین سمجها در اطراف سمنگان نیز هست و این میرساند که بوداییان در آنجا هم بوده اند چنانکه در بلخ نیز بوده اند. قطعاً مهم ترین مرکز بوداییان در افغانستان امروز همین شهر بامیان بوده است. بامیان در میان یکی از تنگه های کوهستان غور واقع شده و چون فضایی که شهر را در آن ساخته بودند چندان وسعتی ندارد پیداست که شهر بسیار بزرگی نبوده و گویاتنها مرکز دینی بوده است. در مجاورت آن در ارتفاعی که در سر راه کابل واقع شده دو شهر دیگر بوده است بنام «غلغله» و «ضحاك» كه لشكريان چنگیز ویران کرده اند و از آن زمان دیگر روی آبادانی ندیده و هنوز ویرانهای آنها باقیست دشت کوچکی که شهر بامیان را در آن ساخته بودند جلگه پر آب با صفاییست و روبروی آن دیوار بسیار بلندی از
برگه:Srchshmh-tsvf-dar-eiran.pdf/۲۹
ظاهر