و پنهانست و کسانی ازیشان میگفتند که خدای هیچ کس را کیفر نمیدهد و آفریدگان خود را بی بهره نمی گذارد و کسانی از یشان سخن از تعطیل محض والحادمی گفتند و کارشان تنها خوردن و آشامیدن و سماع و پیروی از هوی و پیروی از نفس بود. چیزی که جالبست اینست که برخی ازین افکار در فلسفه اگزیستانسیالیستهای Existencialiste امروز هم هست و هم چنانکه این فلسفۀ اگزیستانسیالیسم نتیجه ناکامیها و محرومیتهای حوادث پنجاه ساله اخیر اروپا و عواقب دو جنگ جهانی بوده است باید این عقیده گروهی از ملامتیان را نیز نتیجه نگرانیها و نا بهرگیهای جامعه ایران پس از استیلای بیگانگان تازی و ترک دانست نخستین پیشوای ملامتیان ابو صالح حمدون بن احمد بن عماره قصار نیشابوری را دانسته اند که در ۲۷۱ در گذشته و در حیره نیشابور مدفون شده است. نوشته اند که وی طریقهٔ خودر انخست در نیشابور منتشر کرد. چون از آنجا بعراق رفت ابو محمد سهل بن عبدالله شوشتری (تستری) در گذشته در محرم ۲۸۳ در ۸۰ سالگی و ابوالقاسم جنید بغدادی قواریری زجاج خزار که اصلا از مردم نهاوند بوده و در ۲۹۷ یا ۲۹۸ در گذشته است هر دو عقاید وی را پسندیده اند. ازین جا پیداست که این افکار نه تنها در میان مردم ایران پذیرفتنی بوده بلکه ایرانیانی هم که در خارج از ایران میزیسته اند مانند سهل بن عبدالله و جنید با آنها همداستان می شده اند . دومین کس از مشایخ ملامتيه ابو حفص عمرو بن سلمه حداد نیشابوری در گذشته در ٢٦٤ يا ٢٦٥ و یا ٢٦٧ را میدانند. ازینجا پیدا 177
