برگه:Sharaf 21 Shawal 1301.pdf/۴

از ویکی‌نبشته
پرش به ناوبری پرش به جستجو
این برگ نمونه‌خوانی شده ولی هنوز هم‌سنجی نشده‌است.

قصر سلطنتی شهرستانک

شهرستانک ییلاقیست از ییلاقات بی‌نظیر دارالخلافه طهران بلکه تمام محروسه ایران بمسافت شش فرسنک در طرف شمال دارالخلافه طهران در خَلْف کوه البُرز واقعست یعنی قریب یکفرسنک و نیم که از فراز قلهٔ البُرز رو بشمال بسمت نشیب راه طی میشود درّه پدید می‌آید در صفا و خضارت و نزهت و نضارت نظیر بهشت از ابتدای درّه که هنوز مسافتی بپایان و قعر آن مانده چند چشمه آب صافی خوشکوار که هر یک بقدر چهار پنج آسیاسنکست از شکافهای سنک و خلل و جَبَل زایش و تراوش کرده آبشار معتبر باشکوهی شده بپائین میریزد و در پائین درّه رودخانه بسیار عظیمی میشود که هیچوقت از اوقات کمتر از سی چهل سنک آب ندارد اوایل این درّه قریب یکهزار قدم عرض دارد و پائین‌تر که میرود و سیعتر و عریضتر و تا حوالی دیه و آبادی شهرستانک که قریهٔ بسیار معتبریست جلکه مانندی میشود هوای این ییلاق بقسمی لطیف و سرد و خوش است که هیچوقت از سال قلل مرتفعه و شکالف درّه‌های جبال آن از برف عاری و خالی نمیشود و تمام این کوهها چراکاه انواع شکار است از صفحهٔ شمیران دارالخلافه تا شهرستانک بواسطه راه بسیار خوب عریض مسطّح بیخطری که در این عصر و عهد همایون ساخته و احداث شده است مدّت پنج الی شش ساعت چه راکب چه راجل چه اسب سواری چه دواب مکازی بیرنج و تعب قرین امنیّت و راحت آمد و شد میکنند عرض این راه بقدریست که همه جا دو مال با بار و احمال از پهلوی هم بسهولت میکذرد بالجمله چون بندکان اعلیحضرت قویشوکت اقدس همایون شهریاری خلّدالله تعالی سلطانه همه ساله یک دو ماهی در اوقات تابستان و حرارت هوا تشریف فرمای این ییلاق شده اقامت میفرمودند و در هر بار بساط شهریاری و خرکاه و خیام سلطنتی در آنجا بر پا میشد در سال هزار و دویست و نود و چهار هجری رای بیضاضیای همایون پادشاهانه بر این علاقه یافت که در اینجا نیز چون سایر ییلاقات و شکارکاههای سلطنتی احداث بنا و ایجاد عمارتی در خور نزول اجلال شاهانه شود که هر بار حاجت بحمل و ضرب خیام نباشد بمرحوم امین‌السّلطان که در امتثال اوامر و مقرّرات و ادراک مقاصد و منظورات همایونی از جمع چاکران حضرت سمت اختصاص و مزیّتی داشتند دستورالعمل بنای این عمارت را فرمده بمباشرت مرحوم مشارالیه و معماری حاجی ابوالحسن معمارباشی در ابتدای درّه و سرچشمه روخانه شهرستانک شروع به بنای آن شد و در سال هزار و دویست و نود و پنج باتمام رسید عمارتیست مشتمل بر دیوانخانه بسیار عالی و اندرونی و حمامهای متعدّد و حوضها و فوّاره‌ها که اکثر آب رودخانه از سرچشمه بواسطه مجراها و منبعهای معتبر داخل آن حوضها شده و از این فوّاره‌ها جستن کرده در زیر دست دوباره برودخانه میریزد قصر خاصه سلطنتی قصریست بدیع‌الوضع رفیع‌البنا و دو مرتبه و چهار ردکه طرف شمال آن که رو بدرب دیوانخانه است از اطراف دیکر آراسته‌تر و مزیّن‌تر است الحق تمام این بنا از حیثیت استحکام و امتیاز مصالح و حجّاری و نجّاری و آئینه‌کاری نهایت امتیاز و تعریف را دارد و بانواع مُبل و اثاث‌البیت اعلی و بساطهای نفیس کرانبها نیز آراسته است   محمدحسن