پرش به محتوا

برگه:Rauzat-us-safa.pdf/۵۱۵

از ویکی‌نبشته
این برگ نمونه‌خوانی نشده است.

و نصر اللّه میرزا ولد شاهرخ میرزا از ارض اقدس به نزد وی آمده او را به تقویت امر سلطنت خود دعوت کرد، وی قبول نفرمود. و مرتضی قلی خان برادر وی به دشت ترکمان شد.

و زکی خان، میرزا علی خان دولو و مهدی خان را در حکومت استرآباد و مازندران مستقل نمود، به هزار جریب آمده کاظم خان سورتیج هزارجریبی را که از ارادت‌کیشان خان ذی‌شأن بود مقیّد و مغلول نمود و حاجی زکی خان دودانگه را که در مقدمه محاربه ساری به مدد و معاضدت با ابواب حسین قلی خان موافقت و یاری کرده بود بگرفته و قضیه قتل چارده کلاته را بعضی در این سال دانسته‌اند. علی‌ایّحال به فارس معاودت نمود و کریم خان بستگان را رها و مقیّدان را اطلاق کرده از زکی خان به غضب در شد و با وی التفاتی ننمود و وی را به شرارت نسبت کرد. و فی‌الواقع چنین بوده است و در مقام خود به ظهور خواهد رسید.

ذکر نهضت نواب حسین قلی خان به جاجرم و مدافعه با طایفۀ ترکمانان کوکلان و غلبه بر آن سپاه

ترکمانیۀ کوکلان که به شجاعت و ثروت معروفند در ملک اللّه‌ویردی خان حاکم جاجرم پس از مراجعت نواب حسین قلی خان درآمدند و اغنام و دواب جمعی را بردند، وی حال خود بر جناب ابو الفتح حسین قلی خان عرضه کرد و از خدمتش استمداد نمود. طوایف کوکلان با دو هزار (۲۰۰۰) سوار دلیر بر سر جاجرم آمدند و علانیه به رزم پرداختند. چون این خبر به خان مذکور رسیده توقف را جایز ندانسته برفور سواران رکابی خود را برداشته سه روزه راه را به یک شبانه‌روز در نوردیده.

طوایف ترکمانیه کوکلان از خبر عزیمت نواب والا استحضار یافته با گروهی از یکه‌تازان باسل در تنگنائی که در معبر او بود کمین نمودند، خان دلیر حزم را رعایت نموده راه را بگردانیده به ناگاه به حوالی جاجرم رسیده فی‌الفور به مجادله صف برآراست، چندان‌که اللّه‌ویردی خان جاجرمی به بهانۀ استجمام مراکب و استجماع رکائب خواست که مقاتله را به دیگر روز افکند، آن جناب از کمال جلادت و بسالت، اهمال و کسالت را ننگ شمرده به اشتعال نایرۀ جنگ استعجال فرمود، کوکلانیه عرض راه نیز مراجعت کرده بالاتفاق به محاربه درآمدند؛ و از دو جانب دست و بازو گشادند، تیرهای جوشن شکاف چون جره‌بازان آهنین منقار به پریدن درآمدند و تیغهای تارک‌گرای چون ضیاغم فولادین چنگال به دریدن پرداختند، کرکسان را طوئی عظیم مهیا شد و ددان را سفره‌ای فراخ گسترده آمد:

نظم از آن دشت تا سال صد زیر گل همی گرگ تن برد و کفتار دل بالاخره هزیمت در کوکلان درافتاده، مقارن این حال اللّه یار خان قلیجی حاکم سبزوار که از متابعین خان بزرگوار بود برحسب مقرّر با سپاه خود به موافقت و معاضدت جهان‌سوز شاه در رسیده و از غنایم وافره کوکلانیه حظّی وافی و بهره‌ای کافی برده، دویست (۲۰۰) نفر از بزرگان کوکلان مقتول و جمعی مقیّد و مغلول شدند. و پس از هفته‌ای رامش و آسایش، خان والاشأن به رامیان و اللّه یار خان به سبزوار مراجعت کردند.

و در این ایام دیگرباره نامۀ ملاطفه ختامه جناب خان اکبر آقا محمد خان در مدارات و مواسات با وکیل به برادر جلیل در رسید. لهذا به جهت امتثال امر والا مقرر شد که نواب شاهزاده فلک جاه فتح علی خان ملقّب به بابا خان سمّی جد امجد و فرزند جهان‌سوز شاه به دیدن عمّ اکرم و عمۀ معظمه سمّی خدیجۀ کبری خاتون سرای کریم خان وکیل به شیراز روانه شود و مایۀ التیام فی ما بین وکیل و نواب حسین قلی خان پدر والاگهر خود گردد.

ذکر رفتن نواب شاهزاده فتح علی خان ملقب به بابا خان به شیراز و سیورغال دامغان و مراجعت و منازعت با طایفه کوکلان ترکمان

نواب حسین قلی خان به اشارۀ برادر اکبر آقا محمّد خان فرزند ارجمند نامدار خود فتح علی خان را با بعضی هدایا و تنسوقات مازندران و استراباد و ترکمان و نامه موافقت ختامه روانۀ شیراز نمود و جمعی چاکران عاقل و آتالیقان کامل در خدمتش مأمور داشت.

در روز ورود او کریم خان وکیل بنا بر رعایت دلجوئی و تفقّد ملوکانه و خوشخوئی تنی چند از سران زند به پذیرۀ آن حضرت فرستاد و بعد از حضور دست آن شاهزاده درست حسب بزرگ نسب را گرفته با خود به حرم‌سرای خاص برده، عمۀ مکرّمه را به ملاقات وی مژده داد و ابواب منّت و رحمت به رویش گشاد و اظهار ابوّت و فتوّت با خان‌زادۀ والاشأن کرده، و در ضمن سؤالات پاسخهای پخته و سخنان سنجیده سخته از وی شنیده، غالبا شبها با نواب ابو الفتح خان ولد خود او را بر سفره خواندی و فرزندانه با خویش بخوان برنشاندی. گاه‌گاه فتح علی خان و ابو الفتح خان را که قریب السّن بودند با یکدیگر به کشتی افکندی و اغلب شاهزاده قاجار بر شاهزاده الوار بچربیدی و غلبه کردی و وکیل بخندیدی.

پس از دو ماه توقف دامغان را به سیورغال ابدی آن حضرت مخصوص و او را روانه فرمود، آن حضرت به قزوین آمده اعمام والامقام خود را ملاقات و با اقارب و عشایر تفقّد و التفات فرموده، از قزوین عزیمت خدمت پدر والاگهر کرده و دیدۀ او را به دیدار خود روشن و محفل او را به رخسار خویش گلشن نمود به شرح رشحی از صوادر و سوانح سفر خیریت اثر خود پرداخت و خاطر عاطر والد ماجد را از احوال اخوان مجموع