آغاز هر نامه را به نام ملکالملوکی بیآغاز و انجام بباید آراستن، و از او حول و قوه خواستن که سلاطین بزرگ را که ظلال آفتاب جلال اویند به خلعت عزّت و مجدت اختصاص داده؛ و ابواب ابهت و نجدت بر روی هریک گشاده، و در پرتو تجلّیات لطفیه و قهریّه پرورده و مظاهر صفات جمالیه و جلالیۀ خود کرده، تا ارباب بصیرت در آن آینه پرجلا، اشعۀ انوار سلطنت او بینند و اصحاب بصارت در آن روضۀ باصفا ازهار معرفت او چینند؛ و خواقین سترگ را که نمود بود اویند به هرچندی تغییر و تبدیل داده و مملکت هر یکی را به ملکی دیگر تفویض و تحویل کرده تا اهل ذکا و فطنت بدانند که شاهنشاه حقیقی اوست؛ و شاهان مجازی را به ارادت او تشریف مکانت و سرافرازی که تُعِزُّ مَنْ تَشٰاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشٰاءُ علی الجمله ملک ملک اوست به هرکه خواهد دهد و از هرکه خواهد ستاند، و آنچه خواسته توانسته، و آنچه خواهد تواند، عقل و نقل از حقیقتش آگاه و چون و چرا را در حضرتش راه نه، وجود شهان جهان بر نطع جلالش بهمنزلۀ شاه شطرنج و قوام بنیان کیهان در جنب دوامش به مثابۀ سرائی است سپنج:
نظم بری ذاتش از تهمت ضد و جنس غنی ملکش از طاعت جن و انس یکی را به سر برنهد تاج بخت یکی را به خاک اندر آرد ز تخت بر فرستادگانش درود که مظهر جامعه فرازند و فرود خاصّۀ حضرت زبدۀ انبیا و رسل و هادی شرایع و سبل برزخ ذو جهتین، عوالم آفرینش و مرآت ذو وجهین
مراتب دانش و بینش مقوی ارواح کامله؛ و مربی اشباح قابله، خجسته صدر سریر صفا و تابندۀ بدر سپهر وفا محمّد مصطفی و اصحاب و احباب و خلفا و اوصیا و اولاد و احفاد او که عکوس شموس افلاک ولایت و انوار اقمار سماوات هدایتند صلوات اللّه و سلامه علیه و علی اخلافه و اسلافه الطّاهرین اجمعین.
اما بعد چون پس از انقراض دولت سلسلۀ علّیّه عالیۀ سادات صفویۀ موسویه انار اللّه براهینهم و انجام مدّت سریع الاتمام افشاریه، زمان آغاز طلوع و ظهور خورشید دولت ابد مدّت سلسله علیه عالیه خواقین قاجاریه، اطاله اللّه الی یوم القیمة و حرسه اللّه بالسّلامة بود و در تقدیم و تأخیر قوام تخت و مهد طبقات سلاطین عهد سبقت، ایام خروج مشروط و قدمت زمان عروج منوط است؛ و خروج سلطان سعید شهید محمد حسن خان بن فتحعلی خان قاجار در زمان حیات و اوان ممات نادر شاه افشار تجدّد و تکرار یافته؛ لهذا بدین ملاحظات قاعدۀ دولت ابد مدّت خواقین قاجاریه بر داعیۀ خوانین الواریه اقدم و اسبق و خود در همه حال تقدم این سلاطین اولی و الیق است. بنابراین بعد از زمان خاقان جنت مکان شهید محمد حسن خان شرح حال خوانین زندیه با هرکه معاصرند بین الاجمال و التفصیل خالی از تطویل ترقیم خواهد یافت؛ و دیباچۀ این دفتر که مجموعه مآثر و مفاخر آباء و اجداد امجاد والانژاد حضرت خدیوعهد و شاهنشاه عصر ایده اللّه بالفتح و النصر و فیالمثل نهم سپهر بست واسع و بهمنزلۀ فلک تاسع بر رغم سادۀ سپهر از اسامی سامی سلاطین بزرگ و نیاکان خاقان ترک گردونی است، مشحون به ماه و مهر به نام نامی و القاب گرامی حضرت پادشاه فلک جاه معنون و مزیّن میگردد.
لمؤلفه خرم نیا که از وی ماند چنین سلیل فرخ پدر که در پی دارد چنین پسر و هو السلطان الاعظم و الخاقان الاکرم حامی البلاد و راعی العباد ناصب رایات العدل و الانصاف و ماحی آیات الظّلم و الاعتساف قهرمان ماء و الطین
