بند سوم دوره دوم تقنینیه قانون اصول تشکیلات عدلیه
صراحتاً اجازه داده است مثل محاکم تجارت و نظامی وغيرها که تشکیلات وترتيبات آنها به موجب قانون علیحده معین میشود.
مادۀ ۵- ما فوق محاكم مزبوره در ماده (۲) فقط در پایتخت مملکت ایران دیوان تمیز تشکیل میشود.
ماده ۶- تقسيمات مملکت ایران از حیث تأسيس محاكم عدليه از قرار تفصیل ذیل است :
(اولا) حوزۀ صلحيه (ثانياً) حوزه ابتدائيه (ثالثاً) حوزة استينافيه.
مادۀ ۷ - حوزۀ صلحیه عبارت است از قسمتی از خاک ایران که در قلمرو يك محكمه صلحیه است.
ماده ۸ - حوزۀ ابتدائیه عبارت است از قسمتی از مملکت ایران که در قلمرو يك محكمه ابتدائی واقع است و هر يك از حوزه های ابتدائیه مشتمل است بر حوزه های صلحیه.
ماده ۹ - حوزه استینافیه مرکب است از حوزه های ابتدائیه.
ماده ۱۰ - قوه قضائیه دیوان تميز شامل كليه محاكم عدلیه مملکت ایران است.
ماده ۱۱ ـ صلحيه ها و محاكم ابتدائى واستيناف بماهيت امور وقضايا موافق قانون رسیدگی کرده حکم میدهند و دیوان تمیز در غیر مواردی که قانون استثنا کرده داخل در ماهیت دعاوی نشده فقط حق نقض وابرام احکام و نظارت در محافظت قوت قانون واجراء آنرا بالسویه در تمام محاكم عدلیه دارد.
ماده ۱۲ - برای تحقیقات راجعه بجنحه وجنايات مستنطقین معین میشوند .
ماده ۱۳ – در نزد محاکم عدلیه اداره مدعی عمومی برای ایفای وظایف مقرره تأسیس میشود.
ماده ۱۴ - حدود و وظایف و ترتیب اقدامات محاكم و ادارات عدليه بموجب قوانين مقرره تعیین میشود.
ماده ۱۵- رؤساء و اعضاء محاكم و صاحبان مناصب و مستنطقين عدلیه را دولت معین میکند.
ماده ۱۶- در معیت محاکم اشخاص مفصله ذیل میباشند :
۱ - مأمورين اجراء واحضار و اعلام
۲ - منتظرین خدمت رسمی.
۳- وكلاء رسمی.
۴ - طبيب قانونی و مترجم (در صورت لزوم) ترتیبات راجعه به تأسيس هر کدام از مشاغل
مزبوره به موجب قانون معین میشود.
