برگه:KoliyatSaadiForoughi.pdf/۴۰۱

در عدل و تدبیر و رای

— ۶۱ —

---

	چو دستی نشاید گزیدن ببوس			که با غالبان چاره زرقست و لوس[۱]
	بتدبیر رستم درآید ببند			که اسفندیارش نجست از کمند
	عدو را بفرصت توان کند پوست			پس او را مدارا چنان کن که دوست
	حذر کن ز پیکار کمتر کسی			که از قطره سیلاب دیدم بسی
	مزن تا توانی بر ابرو گره			که دشمن اگرچه زبون دوست به
	بود دشمنش تازه و دوست ریش			کسی کش بود دشمن از دوست بیش
	مزن با[۲] سپاهی ز خود بیشتر			که نتوان زد انگشت با نیشتر
	و گر زو تواناتری در نبرد			نه مردیست بر ناتوان زور کرد
	اگر پیل زوری و گر شیر چنگ			بنزدیک من صلح بهتر که جنگ
	چو دست از همه حیلتی در گسست			حلالست بردن بشمشیر دست
	اگر صلح خواهد عدو سر مپیچ			و گر جنگ جوید عنان بر مپیچ
	که گر وی ببندد در کارزار			ترا قدر و هیبت شود یک هزار
	ورو پای جنگ آورد در رکاب			نخواهد بحشر از تو داور حساب
	تو هم جنگ را باش چون کینه خواست[۳]			که با کینه ور مهربانی خطاست
	چو با سفله گوئی بلطف و خوشی			فزون گرددش کبر و گردنکشی
	باسبان تازی و مردان مرد			برآر از نهاد بداندیش گرد
	و گر می برآید بنرمی و هوش			بتندی و خشم و درشتی مکوش
	چو دشمن بعجز اندر آمد ز در			نباید که پرخاش جوئی دگر
	چو زنهار خواهد کرم پیشه کن			ببخشای و از مکرش اندیشه کن

---

1. در بعضی نسخه‌ها این بیت نیست و در بعضی دیگر مصرع دوم بعبارت دیگر و لایقرء است.
2. بر.
3. خاست.