پرش به محتوا

برگه:Karimsanjabi.pdf/۴۰

از ویکی‌نبشته
این برگ هم‌سنجی شده‌است.
سنجابی (۱)
– ۱۲ –

حرص و آز و این طمع و این نادرستی مالی برای یک پادشاه واقعاً غیرقابل قبول و نابخشودنی است. این نکته‌ای است که هیچکس حتی افراد خانواده او هم نمی توانند منکر آن بشوند، همین هفتاد و دو میلیون تومانی که گفتیم توی بانک ملی داشت کافی است که نشان بدهد تا چه اندازه نادرستی مالی او فوق‌العاده بوده است.

س - او پول را از ایران خارج کرد؟

ج - نه. این پول در بانک ملی بود.

س - بعد از رفتن رضاشاه در ایران ماند؟

ج - بله. بعد از رضاشاه بود. و آنچه در خارج بود اصلاً نمیدانیم چه مبلغی بود. بعضیها معتقدند که خیلی زیادتر از اینها بوده. یکوقتی در زمان دکتر مصدق آقای مظفر فیروز که مغضوب دستگاه و خارج از ایران بود بمن نامه‌ای نوشت که من به مصدق و دیگران بگویم که اینکه ما بر اثر ملی شدن نفت و بر اثر آن تضییقات دچار محظور ارزی شده‌ایم این ارز در خارج مال ایران است و وجود دارد. او صورت داده بود که پانصد میلیون لیره در بانکهای انگلیس و آمریکا رضاشاه گذاشته است، که البته بنده این مطلب را نه‌میتوانم تأیید و یا تکذیب بکنم. مظفر یکی از دشمنان این خانواده بود و حرفهایش هم سند زیادی ندارد. این حرفی است که او زده است. ولی باورکردنی است که رضاشاه مبالغ قابل توجهی هم در بانکهای خارجی داشته باشد. نکته دیگر علاوه بر اینها نتیجه‌ی ناگوار و مصیبت‌بار دیگری که از دیکتاتوری رضاشاه عاید ملت ایران گردید اشغال ایران بوسیله نیروهای خارجی در جنگ جهانی دوم بود. این مطلب محتاج به توضیحاتی درباره‌ی سیاست خارجی رضاشاه است.

سیاست خارجی رضاشاه باید با چند دولت مورد توجه قرار بگیرد. یکی با انگلیس، یکی با روسیه، یکی با آمریکا، بعد با آلمان و سپس با فرانسه. با کشورهای همسایه البته روابط عادی و معمولی بود. نسبت به مصطفی کمال پاشا، رضاشاه احترام فوق‌العاده داشت. کمال پاشا هم نسبت به او احترام داشت. یکوقت اختلافی