(۸) او (مرزبان) پسران الدیرانی را ملزم کرد (الزم) که بنا بر آنچه از پیش) بر آن موافقت شده بود مبلغ ۱۰۰۰۰۰ در هم سالیانه بپردازند اما ایشان را از پرداخت خراج چهارسال در برابر تسلیم کردن دیسم بن شاذلویه معاف کرد. دیسم بایشان پناه برده بود اما پسران الدیرانی باو خیانت کردند . (۹) با پسران سنباط با توجه بنواحی ایشان در ارمنستان داخلی بر ۲۰۰۰۰۰۰ در هم موافقت کرد ( ص ٣٥٥) اما بعدها این مبلغ را به ۲۰۰۰۰۰ در هم تخفیف داد. (۱۰) باسنحاريب صاحب خاجين (خچن) برای ۱۰۰۰۰۰ در هم موافقت در هم جمع خراجها بزر کرد بعلاوه الطاف و اسب ( بارزش) و سیم و توابع والطاف مشتمل بر استر و اسب و زیور (حلی) بالغ بر ۱۰۰۰۰ درهم میشد • و تمام خراج همه آذربایجان و ارمنستان والرانين باحوالی آن(۱) و گذشته از آن مقدار مالیات آنها در اصل ووجوه (اموالها و عوارض دیگر به ٥۰۰۰۰۰ دینار میرسید. اینست آنچه من دباره وضع آنجا مرا گرفته ام و درباره هر يك تا هایی که فرصت مجال میداد و فهم من می رسید مگزارش و روایت رجوع کردم. . ٤- شرح و تفسير چنانکه معلو مست ابن حوقل بعهده گرفته بوده است در کتاب اسطخری تجدید نظر کند اما در فصلهایی که درباره ارمنستان واران و آذربایجان نوشته تنها در مورد تفصیل شهرها و مسافتها از سلف خود پیروی میکند در جاهای دیگر هر فصلی که نوشته تازه است و بزمان وی میرسد و کاملا (۱) شاید حوالی ،باشد لغتی که این حوقل در ص ٢١٦ بکار برده است بجای کلمه جریه که اسطخری درس ١٥٦ در حایی مشابه و مطهر آن در ماده (فارس) آورده است
١٦٧
