است و صورت آلتی موسیقی نام آن شهروذ که بعد از ابو حفص هیچکس آنرا در عمل نتوانست برکشیده و میگوید که او در سنهٔ ثلثمائهٔ هجری بوده است…»[۱] صفیالدین عبدالمؤمن ارموی (متوفی ۶۹۳)در رسالهٔ شرفیه که آنرا بنام شرف الدین هارون پسر خواجه شمس الدین جوینی صاحبدیوان نوشته میگوید که ابنالاحوص شهروذ را در سال ۳۰۶ هجری اختراع کرد و این آلت باصطلاح موسیقی جدید چهار اکتاو Octave داشته.[۲]
این شخص چنانکه ملاحظه میشود در اوایل قرن چهارم هجری میزیسته و با رودکی هم عصر بوده ولی درست نمیتوانم. قطع کنیم که صاحب فرهنک یا رسالهای که مؤلفین فرهنگها نقل کردهاند همین شخص است یا دیگری که بعد از او زندگانی میکرده است و اگر همین شخص باشد یکی از قدیمترین اشخاص بلکه شاید قدیمتر کسی باشد که راجع بلغت فارسی تألیفی داشته است. *** ابن الندیم صاحب کتاب ذیقیمت الفهرست بعد از ذکر علی بن عیسی بن داود بن الجراح وزیر المقتدر خلیفه که در سنه ۳۳۴ وفات نموده است گوید: «پسر او ابو القاسم عیسی بن علی. در منطق و علوم قدیمه یگانهٔ عصر خود بود مولدش …(در نسخه چاپی بجای تاریخ تولد او خالی است) و از تألیفات او کتاب فی اللغة الفارسیه».[۳]
