برگه:2015.376860.Hfti-Aiqlym.pdf/۱۵

از ویکی‌نبشته
پرش به ناوبری پرش به جستجو
این برگ نمونه‌خوانی شده ولی هنوز هم‌سنجی نشده‌است.
۴
هفت اقلیم


  مگیر خرده که مدح و هجای او بهم است  
  که در کتاب خدا آفرین و نفرین است  
  دقیقهای معانیش در لباس حروف  
  چو در سیاهی شب روشنی پروین است  
  ز گونه گونه سخنهای تر و تازهٔ او  
  بدست فضل و هنر دستهٔ ریاحین است  
  سفینه‌ها همه در بحر دیده‌اند بسی  
  سفینهٔ که درو بحرها بود این است  

چون ما حصل این تذکره ذکر هفت اقلیم است هر آئینه این نسخه را موسوم به هفت اقلیم گردانید تا اسمی با مسمیٰ باشد - ر تاریختنش ازین رباعی که زادهٔ بکر فکر است معلوم و مفهوم میشود✽  ✽ رباعی ✽

  این نسخه که هست همچو فردوس نکو  
  تا مو نشوی درو نه بشکافی مو  
  گر از تو کسی سوال تاریخ کند  
  تصنیف امین احمد رازی گو  

مخفی نماند که حکمای دقیقه شناس خرد اقتباس اتفاق دارند که نصفی از کرهٔ زمین در بحر اعظم که آنرا اوقیانوس خوانند مستور است - و نصف دیگر در عالم نمایش ظهور و بصورت بیضهٔ که آنرا در آب افکنند - و این نصف که مکشوف است نصفی که در جانب جنوب افتاده ویرانست - و نهایت جانب شمال هم آب دارد - پس از چار بخش زمین یک بخش کمتر عمارت دارد - و جمله کوهها و بیابانها ازین جمله است - اگر از روی حقیقت در نگرند دانگی معمور نیست - اما عادت چنین رفته که این قطعه را ربع مسکون می‌نامند - و ربع مسکون در شمال خط