تن از پا در آوردند در این جنگ هفتاد و دو تن از تنگستانیها بدرجه شهادت رسیدند و احمد خان پسر باقرخان که فوقالعاده مردی دلیر و بیباک بود در حین مبارزات در ۱۱ ربیعالثانی ۱۲۷۳ هـ.ق. شهید شد و قلعه بهمنی بتصرف انگلیسها در آمد در اینجا بیمناسبت نیست شرحی که سردار احبی سنگه لاهوری در کتاب دوستداران وطن تألیف خود در این باب نوشته عیناً نقل نمائیم: «جوانمردان دشتستان. دشتستان جلگه وسیعی است که در ساحل خلیج فارس واقع شده کرسی آن بندر بوشهر است و این بلوک بچندین ناحیه جداگانه تقسیم یافته است که یکی از آن جمله ناحیه تنگستان است اهالی آن مرز و بوم بجوانمردی و شجاعت و دلاوری معروف و بمردانگی و رشادت موصوفند یکی از جمله وقایعیکه حاکی از کمال دلیری و غیرتمندی اهالی آن سرزمین میباشد سرگذشتی است که برای نمونه از رشادت و شهامت ذیلا مینگاریم: در سنه ۱۲۷۳ هـ.ق. هنگامی بود که ناصرالدینشاه بر تخت سلطنت ایران تاجداری مینمود در آنسال بسبب فتح شهر هرات بدست سپاهیان ایران مابین ایران و انگلستان مخاصمتی رویداد دولت انگلیس در ماه ربیعالثانی همانسال با سی فروند کشتی جنگی و نزدیک به هشت هزار نفر قشون انگلیسی و هندی به بندر بوشهر حمله آورد چون از طرف دولت ایران سپاه و اسباب حرب در بندر بوشهر موجود نبود دریابیگی حاکم بوشهر از تنگستانیان استمداد نمود باقرخان کلانتر تنگستان و احمد خان پسر رشید دلیرش با چهارصد نفر تفنگچی عازم جانبازی شدند در قلعه بهمنی که یک فرسخ تا بندر بوشهر مسافت دارد و خالی از هرگونه استحکامات قلعهبندی و دیوار خاکریز و خندقی بیش نداشت جایگزین شد. سپاه انگلیس نیز از کشتیها فرود آمده توپهای نه پوند و شش پوند و پنج پوند و چهار پوند را برکنار دریا بیاوردند شب هنگام بر قلعه بهمنی حمله آوردند آن جوانمردان دلیر بیآنکه از قلت خود و کثرت دشمن اندیشه نمایند پایمردی و ثبات پیشه کرده صبح گاهان که شب تار مبدل بروز روشن گردید شروع بجنگ نمودند انگلیسها از طرف خشکی به توپ ریزی پیوسته و از طرف دریا نیز گلولههای شصت پوندی بسوی قلعه فرو ریختند و از هر سو هجوم آوردند لکن آن غیرتمندانیکه در بند زندگی دو روزه نبودند مرگ را بر غلامی و هلاکت را بر اسارت ترجیح داده هواخواه نام و ننگ ابدی و شایان افتخار جاویدی بودند ذرهای بیم و هراس بخود راه نداده دلیرانه جنگی شدید در پیوستند تا نیمروز گرم کارزار بودند در آن هنگام چنان بیکدیگر نزدیک شدند که دلیران تنگستانی دست از تفنگ بداشته با شمشیر و خنجر نبرد نمودند شماره تلفات سپاه انگلیس در این کارزار به هفتصد و نود نفر بالغ گردید و گروهی نیز مجروح و زخمدار گشته و با آنکه تفنگهای آن دلیران روزگار دهن پر و اغلب از قسم فتیلهای و تفنگهای انگلستان ته پر و طرح جدید بود معهذا از پیکار آن شیران شرزه بستوه آمده از جانب دریا گلولهباری آغاز کردند و توپهای قلعهکوب جهاز اترابران مشت اندک گشاد دادند. احمد خان جوان با هفتاد و دو نفر از آن مردان واقعی مقتول و کشته شد و پدر پیر بسوگواری فرزند دلیر بنشست و قلعه بهمنی در تصرف انگلیسها درآمد احمد خان جوانمرد جان خود را در راه وطن نثار کرد لکن نام او تا بقاء جهان همسنگ شرف
برگه:شرح حال رجال ایران در قرن ۱۲ و۱۳ و ۱۴ هجری، جلد ۱.pdf/۱۷۹
ظاهر