چدر روشن ـ و زروان - یعنی از لیت و زمان (قدیم) و نور او یعنی خورشید و ماه وقوت او یعنی امهر سپندان پنجگانه نسیم باد نور، آب، آذر[۱] و حکمت او بنیاد دین مقدس است؛ و این دین مقدس بر پنج معنی است: المعلمين ابناء الحلم - المشمسين ابناء العلم - القسيسين ابناء العقل - الصديقين ابناء الغيب - السماعين ابناء الفطنه. و فرایض ده گانه ای که سماعون باید لااقل به آنها عمل کنند بقرار ذیل است:
ترک بت پرستی - ترک دروغ - ترک بخل و لثامت - ترک قتل - ترک زنا - ترک دزدی - ترک سحر و جادو - و قیام به متهای دوگانه یعنی شک نکردن در دین و ترک استرخا و توانی و سستی در اعمال زندگانی.
بعلاوه چهار نماز دارد که باید نخست با آب جاری یا غیر آن شستشو کند و رو به خورشید ایستد و سر به سجده نهاده بگوید[۲]: مبارک هادینا الفارقليط، رسول النور، و مبارک ملائکته الحفظه و مسبح جنوده النیرون، پس سر از سجده برداشته و این جملات که گفته شد قبل از سجود و بعد از سجود گفته و سر را به سجده زیاد نگذارد، باز سجده کند و بگوید: مسیحا انت ایها النیر ماني هادینا، اصل الضیا و غصن الحیاة، الشجرة العظیمة التی هی شفاء کلها... الی آخر تا ده سجده که دو رکعت باشد. و این است نماز اول وقت زوال و میان روز - دوم بین ظهر و عصر - سوم نماز مغرب - چهارم نماز عتمه سه ساعت بعد از غروب - و این نماز را نماز بشیر گویند و مانویان روز یکشنبه را محترم داشته و خواص آنان روز دوشنبه را حرمت دارند. و روزه‌هایی هم دارند که برخی دو روزه و برخی یک روزه است و ظاهراً این نماز و روزه متعلق به صدیقین باشد - هر چند ابن الندیم در این باب ساکت است.
مانویت در مشرق:
قبلاً راجع به سیر مانویت در مغرب شرحی نقل شد، اکنون سیر آن را در مشرق ایران ببینیم که تا کجاست.
