و لشکریان و پاسبانان را دیده و شکست قطعی خویش را دریافته خوار و زار گردد، خواهد که به جنگ بر خیزد، ولی لشکریان از هر سو وی را باز دارند و او در گوری که برایش آماده شده است باز شود و پنهان گردد، و فرشتگان آن سوراخ را با سنگی که بسطبری دنیا باشد استوار کنند، و اهرمن تاریکی و روح پلید ظلمت در آن حفره ناپدید شود، درین وقت نور از چنگال ظلمت برهد و از آزار وی بیاساید.[۱]
این بود اساس خلقت جهان مادی بزعم مانی، عقاید او در خلقت بشر نیز بهمین قرار و مفصل است و ابن الندیم فصولی در آن باب و در صفت ارض النور و جوالنور و ارض الظلمه و گرمی آن و سایر اصول ذکر کرده، سپس طریقه دخول در دین مانی را شرح میدهد و میگوید:
هر کسی که بخواهد داخل دین مانی شود باید نخست خود را بیازماید، اگر دید که بر ترک شهوات قادر است و تواند خود را از چنگ آز و خوردن گوشت و شراب و مناکحت دور کند، و آب و آتش را نیازارد و از جادوگری و ریا دوری گزیند، تواند در این دین داخل شدن و اگر خود را بر این معانی قادر نبیند نباید داخل دین گردد، و هرگاه قادر بر ترک شهوات و آز نباشد لیکن این دین را دوست داشته باشد، باید اصول دین را صیانت کند و آن را باور دارد و در حفظ دین و حمایت صدیقین بکوشد و در عداد سماعون قرار گیرد.
چنین کسی بازاء افعال قبیحه بایستی اوقاتی را برای عمل نیک و احسان و تهجد و نیاز و تضرع اختصاص دهد، چه این اعمال نیک وی را در عاجل و آجل خرسند خواهد ساخت، و صورت این مرد در روز رستاخیز صورت دوم خواهد بود (ص ۴۶۵).
مانی در پیدایش آدم و بنی آدم گوید پس از آنکه جهان چنانکه گفتیم
- ↑ ماسیان که فرقه از مانویان اند گویند که باز هم چیزی از نور با ظلمت باقی ماند (الفهرست ص ۴۶۲).