و دولت چون دو حلقه فولاد بهم گره خورده بود، سختگیریها و بی‌رحمی‌هائی بعمل آمده است، همچنین در مملکت روم از طرف امپراطوران مسیحی مخالفت‌هائی با این دین شده و گویند که از عهد (والانوس) قیصر باینطرف قوانین سختی برضد مانویت گذاشته شد، ولی این سختگیریها فایده نبخشید زیرا صدیقین پنهان بودند و اگر هم کشف میشدند محکوم کردن آنان در محاکم دشوار بود.
در میان سنوات ۳۷۰-٤٤۰ مانویت در روم طرفداران زیاد پیدا کرد مخصوصاً بین طلاب علوم و معلمین و وعاظ، و در بین عامه هم بواسطه ادبیات عمومی و سهل و آسان که از حواریون در آن صحبت میشد رسوخ کرد.
در شهر رم (لئو) پاپ بزرگ بهمراهی دولت نخستین بار قیامی قطعی برضد خانویه نمود، والنتینین سوم حکم بتبعید مانویه داد و ژوستینین مجازات اعدام برای آنان مقرر داشت.
در شمال افریقا و (اندلس) و اندالها شروع بقتل عام مانویه کردند، معذلک نقاط دیگر خاصه قسطنطنیه و مغرب (خاک فرانسه) باقی ماندند و در اوایل قرون وسطی رقابت بین مانویان و مسیحیان قوت گرفت.[۱]
مستر جکسن گوید:
مانویت در سه نقطه از نقاط اروپا قوتی بسزا داشته است، یکی در شهر البی ژوا (Albigeois) و میان فرقه البی ژن (Albigenses)،[۲] دیگر در میان بالی سیان (Paulicion) (شعبه‌ایست از مسیحی) که در آسیای صغیر و ارمنستان در قرن پنجم شیوع داشت و ژان چهارم اسقف ارامنه، آنها را تأدیب سخت کرد ولی بعد از مرگ او باز قوت گرفتند؛ دیگر در میان فرقه بوگومیل (Bogomil)
- ↑ دایرة المعارف بریتانیائی ذیل لغت مانی.
- ↑ منسوب بشهر (البی ژوا) در جنوب فرانسه در حوالی (آلبی) مجاور (تولوز) که در قرن ۱۲ این مذهب در آنجا شیوع یافت و گویند در نهایت سادگی در لباس و زندگانی بوده‌اند، کاتولیک‌ها بتشکیل اردوئی داده بتحریک پاپ و بریاست سیمون و مونت فرت در سال ۱۲۰۹-۱۲۲۹ املاک آنها را تاراج کرده و در ۱۲٤٥ با سقوط قلعه آنها در مونت سکور آن طایفه منضمل شدند. (دایرة المعارف بریتانیا).
