رئیس اساقفه
هست که از مأخذ سریانی بدست آمده و من آنرا در کتاب تاریخ کلده و آشور تألیف سردو[۱] طبع بیروت ص ٢٢ - ٢٤) یافتم و اینک بترجمه آن میپردازیم:
مورخین سریانی مینویسند که اصل مانی از شوشان (ظ. شوش - اهواز - خوزستان) است، و ولادتش در سنه ٢٤٠ مسیحی است[۲] و چون بحد رشد رسید بدیانت مسیحی داخل شد و او را اسقف شوشان بسمت کاهن انتخاب کرد[۳] و این در حدود سنه ٢٦٨ بود زیرا ایلیای نصیبینی گوید که مانی در این سال معروف و مشهور گردید، در همین حال مانی دیانت مسیح را رها کرده و از خود بدعتی تازه ابداع نمود و مدعی شد که او فارقلیط) است، و دوازده شاگرد بتقلید مسیح برای خود تعیین کرد و نام رسولان مسیح را بر آنان بنهاد[۴] و با تفاق شاگردان خود بجهان گردی و نشر تعالیم تازه خود آغاز نمود.
مانی برای آنکه زرتشتیان و مغان را با خویش همراه سازد بدو خدای خیر و شر قائل گردید، و گفت که نفس و روح مخلوق اله خیر است که هر مزد) باشد و تن مخلوق اله شر است (اهریمن) و ازین بابت روح و تن در جنگ و مضادت دائم اند مانند همان حربی که همواره بین اله خیر و اله شر برقرار است.
از شاگردان معروف مانی سه شخص اند که آنان را بنام (توما) و (ادبی) و (ماری) و بنا بقیه (قاموس لاهوت): (توما) و (يودا) و (هرمز) نام نهاده
- ↑ از تاریخ اور های فی السرياني
- ↑ در الفهرست عبارتی است که چون کمی مبهم بود ما آنرا نیاوردیم ولی میرساند که گویا تعریفی در این خبر است، عین آن این است: و قبل ان مانی کان اسقف قنى والعريان [؟] من اهل جوخى و مایلی با دریا و پاکسایا (ص ٤٥٢).
- ↑ طبری طبع ایدن حلقه ۱ جلد ۲ ص ۷۲۷-۷۳۸ رسل مسیح را چنین نام میبرد: ۱ - فطرس ۲ - بولس - ٣ - اندراييس ٤ - منى - ٥ - توماس - ٦ - فيلبس - ۷ - يحنس - ۸ - يعقويس ۹ - ابن تلما ۱۰ - سيمن ۱۱ - يهونا - ۱۲ - ذکريا يوطا. و قاموس کتاب مقدس - طبع بیروت ص ٤١٤ چنین آورده: ۱ - شمعون پطرس ۲ - اندرياس ٣ - يعقوب زیدی ٤ - يوحنا ه - فيليوس ٦ - برتولما - ٧ - توما - ۸ - متى ۹ - شمعون غیور ۱۰ - ليبوي، که یهودا هم خوانده میشد - ۱۱ - يعقوب صغير الفيومي - ۱۲ - يهوداي اسخر بوطی
- ↑ و این مخالف نص شاپورگان است که مامر
