برگه:زندگانی مانی.pdf/۱۰

نکنید جهان آفرین در تنگستانکه او برتر است از گمان و مکان سخنهای دیوانگانست و بسسخنها جز این نیز بسیار گفت فروماند مسانی زگفتار اویزمانی بر آشفت شهریار بدین بر نباشد ترا یار کسچنین گفت کاین مرد صورت پرست چو آشوب گیتی سراسر بدو استدگر پیش دیوار بیمارسان همان چرمش آکنده باید بگاهبیا آویختن از در شارستان بدان تا نجوید کس این پایگاهنکنید همی در سرای نشست یکی رند چونان که فرمود شاهبیاید کشیدن سرا پاش پوست بیاویختندش بدان جایگاهدست داشتند

از این مختصر معلوم میدارد که مانی را محاکمه کرده‌اند و این محاکمه وقتی صورت گرفته است که مانی از ترکستان که باصطلاح قدیم نظر بآنکه گاهی آن ممالك تحت امر دولت چین بوده است آنرا بالمرض چین مینامیدند مراجعت بایران کرده بوده است. و عبارات (صورتگر) و (صورت پرست) درست معلوم نیست از چه بابت مکرر گفته شده است، و نشان میدهد که داستان و شهرت صورت نگاری و نقاشی و چنانکه در فرهنگها و برخی اشعار دیده میشود بت پرستی مانی از همین مأخذ گرفته شده است و بعد خواهیم دید که این معنی از کجا خاسته است. بهر صورت خانی محکوم شد و کشته شد.

مسعودی در (مروج الذهب) گوید: مانی در عهد شاپور اول ظهور کرد و دو گانی (تنویت) آورد، پس شاپور از کیش مجوس برگشت و بدین عالی گروید و بمبدأ نور ایمان آورد و از مبدأ تاریکی تبرا جست، ولی بعد بدین قدیم باز گشت و مانی بجهانی از ایران^[۱]

1. شاهنامه چاپ بمبئی جلد سوم صفحه ۱۰۱۷-۱۰۱۸