حیله و دروغ آنها را کشف کنند و انها را بمجلس برند و چوب زنند لاجرم اهالی را خوف و مسکنت و هتک ناموس و فرار عارض گردد و اخلاق شجاعت و بسالت و علو همت انها مرده شود در دولت انگلیس سابقاً برای تعیین مالیات نسبت بواردات اهالی قاعدهٔ تفحص گذاشته بودند امروز آن قاعده را ترک کرده و بقول خود هر کس اعتماد میکنند یعنی از مداخلهائیکه صلاح دولت و رعیت است و موافق قانون در بدو کار معین کردهاند از خود شخص میپرسند و او هر چه بگوید باور مینمایند و مالیاترا از روی مداخل او از قرار گفتهٔ خودش اخذ میکنند ملاحظه باید کرد که باهالی بچه درجه اعتماد کردهاند و بجهة همین اعتماد چقدر اخلاق آنها را باصلاح آورده و بصدق و راستی معتاد شدهاند و از وقتیکه این تدبیر را بکار بردهاند مالیات دولت روز بروز زیاد شده و به تجربه دیدهاند که سابقاً اگر از صد نفر ده نفر بدهی خود را ناراست
برگه:رساله موسومه به یک کلمه - میرزا یوسف خان مستشارالدوله - مطبعه مبارکه شاهنشاهی.pdf/۵۰
ظاهر