این برگ نمونهخوانی شده ولی هنوز همسنجی نشدهاست.
۹
مخمس
بسبک سخنوران باختر
این جا است که ایرج طرح شعر نوین را پایهگذاری کرده و می توان در حقیقت ایرج را پایه گذار اولیه طرز نوین شعر دانست
«مصرعهای اول ابیات با یکدیگر قافیه است و همچنین مصرعهای دوم هر بیت»
| صبحدم کاین طاهر چرخ آشیان | آفتابی گردد از بالای کوه | |||||
| تافته رخ، بال کوبان پر زنان | از پر و بالش چمن گیرد شکوه | |||||
| نغمه خوان مرغ سحر بر شاخسار | ||||||
| بینی آن پروانهٔ خوش خال و خط | جسته بیرون از غلاف پیرهن | |||||
| با پروبالی پر از زرین نقط | سر زند یک یک بگلهای چمن | |||||
| بوسد این را غبغب و آن را عذار | ||||||
| 🟌 🟌 🟌 | ||||||
| همچنان آن طفلک شیرین زبان | با رخی سرخ و سپید از شیر و خون | |||||
| آن دو چشم برق زن چون اختران | سر کند شادان ز شادیچه برون | |||||
| بنگرد اطراف خود را شاد خوار | ||||||
| با تبسمهای شیرین تر ز قند | همچو پروانه گشاید بال و پر | |||||
| بر جهد از جا چو از مجمر سپند | دست مادر بوسد و روی پدر | |||||
| این در آغوشش کشد آن در کنار | ||||||
پروانهٔ خانگی
| صبحدم کاین مرغ کیهان آشیان | بال بگشاید فراز کوهسار | |||||
| پنجه و منقار نور افشان او | پردهٔ شب را نماید تار و مار | |||||
| در چمن پروانهٔ عاشق منش | آن گل جاندار خوش نقش و نگار | |||||
| از غلاف پیرهن آید برون | پیرهن بر تن درد از عشق یار | |||||
