۵) در ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﮔﻤﺮاﻫﯿﻬﺎ و ﮐﺠﺮوﯾﻬﺎ ﮐﻪ ﻣﺮدﻣﺎن در زﻣﯿﻨﻪ ﻫﻤﺰﯾﺴﺘﻦ ﻣﯽ دارﻧﺪ و ﮐﺸﺎﮐﺸﻬﺎ و ﻧﺒﺮدﻫﺎ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ،ﯾﮑﺮﺷﺘﻪ آﻣﯿﻐﻬﺎی ﺑﺴﯿﺎر ارﺟﺪاری ﻫﺴﺖ و ﺷﺎﻫﺮاﻫﯽ ﺑﺮای زﯾﺴﺘﻦ ﺑﺎ ﺧﻮﺷﯽ و آﺳﻮدﮔﯽ ﮔﺸﺎده ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ،و از اﯾﻦ ﺳﻮ در ﮐﺎﻟﺒﺪ آدﻣﯽ ﻧﯿﺮوﯾﯽ ﺑﻨﺎم ﺧﺮد ،ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺧﺘﻦ آن آﻣﯿﻐﻬﺎ و ﯾﺎﻓﺘﻦ آن ﺷﺎﻫﺮاه ﻧﻬﺎده ﺷﺪه .آدﻣﯿﺎن ﺑﺮای ﺧﻮش زﯾﺴﺘﻦ و ﺑﻬﺮه از آﺳﺎﯾﺶ و ﺧﺮﺳﻨﺪی ﯾﺎﻓﺘﻦ آﻓﺮﯾﺪه ﺷﺪه و ﻫﯿﭻ ﮔﺎه ﻧﯿﺎزی ﺑﻪ ﻧﺒﺮد و ﮐﺸﺎﮐﺶ ﻧﻤﯽ دارﻧﺪ.
(۶ روان ﺑﺎ ﻣﺮگ ﺗﻦ ﻧﺎﺑﻮد ﻧﮕﺮدد و در ﭘﯽ آن زﻧﺪﮔﺎﻧﯽ دﯾﮕﺮی ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻮد و ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻮد ،زﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮ و ارﺟﺪارﺗﺮ از اﯾﻦ زﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ.
اﯾﻨﻬﺎﺳﺖ آﻧﭽﻪ ﻫﺮ دﯾﻨﯽ ﺑﺎﯾﺪ (ﮐﻢ ﯾﺎ ﺑﯿﺶ) ﺑﺨﻮاﻫﺪ و ﭘﯽ ﮐﻨﺪ ،اﯾﻨﻬﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻨﯿﺎد ﻫﺮ دﯾﻨﯽ ﺑﺎﺷﺪ .از اﯾﻨﺮو در ﺑﺴﯿﺎر ﺟﺎﻫﺎ ﮐﻪ دﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد ﻫﻤﯿﻦ ﻫﺎ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد .ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻣﯿﮕﻮﯾﯿﻢ » :دﯾﻦ ﻧﭽﯿﺰﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﻬﻦ و ﻧﻮ ﮔﺮدد« ﻫﻤﯿﻨﻬﺎ را ﻣﯿﺨﻮاﻫﯿﻢ .اﯾﻦ آﻣﯿﻐﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﻧﺒﻮه ﻣﺮدﻣﺎن ﺑﻮﯾﮋه ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﻧﻤﯿﺪاﻧﻨﺪ .وﻟﯽ در ﺧﻮر ﻫﯿﭻ ﭼﻮن و ﭼﺮا ﻧﯿﺴﺖ.
ﭼﯿﺰی ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﻫﺮ دﯾﻨﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮای ﭘﯿﺶ ﺑﺮدن اﯾﻦ ﺧﻮاﺳﺘﻬﺎ ـ ﺑﻪ ﺧﻮاﻫﺶ زﻣﺎن ـ راﻫﯽ ﭘﯿﺶ ﮔﯿﺮد و ﺑﻨﯿﺎدی ﮔﺰارد ،و در ﻫﻤﯿﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﭼﻨﺪ ﭼﯿﺰی ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ دﯾﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد:
ﻧﺨﺴﺖ :ﻫﺮ دﯾﻨﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﮔﻤﺮاﻫﯿﻬﺎ و ﻧﺎداﻧﯿﻬﺎی زﻣﺎن ﺧﻮد ﭘﺮدازد و ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﺒﺮد ﮐﻮﺷﺪ ﺗﺎ دﻟﻬﺎ را ﭘﺎک ﮔﺮداﻧﯿﺪه ﺟﺎ ﺑﺮای آﻣﯿﻐﻬﺎ ﺑﮕﺸﺎﯾﺪ ،و ﭘﯿﺪاﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﻤﺮاﻫﯿﻬﺎ و ﻧﺎداﻧﯿﻬﺎ در ﻫﺮ زﻣﺎن ﭼﯿﺰﻫﺎی دﯾﮕﺮی ﺑﺎﺷﺪ .داﺳﺘﺎن دﯾﻦ از اﯾﻦ ﺑﺎره داﺳﺘﺎن ﭘﺰﺷﮑﯿﺴﺖ .ﯾﮏ ﭘﺰﺷﮏ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﻻی ﺳﺮ ﺑﯿﻤﺎری رﺳﯿﺪه ﺑﺎ دو ﭼﯿﺰ ﮐﺎر دارد :ﯾﮑﯽ آن ﺗﻨﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ از دﺳﺖ رﻓﺘﻪ و ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎزﮔﺮداﻧﯿﺪه ﺷﻮد .دﯾﮕﺮی ﺑﯿﻤﺎری ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻦ او ﭼﯿﺮه ﺷﺪه و ﺑﺎﯾﺪ ﺑﯿﺮون راﻧﺪه ﮔﺮدد .ﺗﻨﺪرﺳﺘﯽ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﯾﮏ ﭼﯿﺰ اﺳﺖ .ﺧﻮش ﺧﻮردن و ﺧﻮش ﺧﻔﺘﻦ و آﺳﻮده ﺑﻮدن ﺗﻨﺪرﺳﺘﯽ اﺳﺖ .وﻟﯽ ﺑﯿﻤﺎرﯾﻬﺎ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﺴﺖ و ﻫﺮ زﻣﺎن ﭼﯿﺰ دﯾﮕﺮی ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻮد.
ﺑﺮای ﻣﺜﻞ ﻣﯽ ﻧﻮﯾﺴﻢ :در زﻣﺎﻧﻬﺎی ﺑﺎﺳﺘﺎن ﻣﺮدﻣﺎن از ﻧﺎآﮔﺎﻫﯽ ،ﺟﻬﺎن را ﯾﮏ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﺸﻨﺎﺧﺘﻪ در ﮔﺮدش آن دﺳﺘﻬﺎی ﺑﺴﯿﺎری را ﮐﺎرﮔﺮ ﻣﯽ ﺷﻤﺎرده اﻧﺪ و اﯾﻨﺴﺖ ﺧﺪاﯾﺎن ﺑﺴﯿﺎری از ﭘﻨﺪار ﺧﻮد ﭘﺪﯾﺪ آورده ﺑﻪ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ﺗﻨﺪﯾﺴﻪ ای[۱] ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻪ ﭘﺮﺳﺘﺶ ﻣﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﻧﺪ و ﺧﻮد را ﮔﺮﻓﺘﺎر آﻧﻬﺎ ﻣﯽ ﮔﺮداﻧﯿﺪه اﻧﺪ .وﻟﯽ اﻣﺮوز آن ﻧﺎداﻧﯽ از ﻣﯿﺎن رﻓﺘﻪ و اﯾﻦ ﺑﺎر ﻧﺎداﻧﯽ ﻫﺎی رﯾﺸﻪ دارﺗﺮ ﺑﺴﯿﺎری ﭘﺪﯾﺪ آﻣﺪه .ﻣﺜﻼً ﯾﮑﺪﺳﺘﻪ ﺑﻨﺎم ﺧﺮاﺑﺎﺗﯿﺎن ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﻧﺪ :اﯾﻦ ﺟﻬﺎن ﻫﯿﭽﺴﺖ و ﭘﻮﭼﺴﺖ و ﺑﻪ آن ﻧﺸﺎﯾﺪ ﭘﺮداﺧﺖ و ﺑﺎﯾﺪ ﭘﺮوای ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻧﺪاﺷﺖ و اﻧﺪﯾﺸﻪ آﯾﻨﺪه ﻧﮑﺮد و دﻣﯽ را ﮐﻪ در آﻧﯿﻢ ﮔﺮاﻣﯽ ﺷﻤﺮده ﺑﻪ ﺧﻮﺷﯽ و ﻣﺴﺘﯽ ﭘﺮداﺧﺖ ،و ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺎداﻧﯽ ﻫﺎی ﺧﻮد روﯾﻪ[۲] ﻓﻠﺴﻔﻪ داده در ﻣﻐﺰﻫﺎ ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﮔﺮداﻧﯿﺪه اﻧﺪ.
ﯾﮑﺪﺳﺘﻪ ﺑﻨﺎم ﺻﻮﻓﯿﺎن ﭘﯿﺪا ﺷﺪه ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎﻓﺘﻪ اﻧﺪ :ﻣﺎ از ﺧﺪاﯾﯿﻢ و ﺑﻪ ﺧﺪا ﺑﺎز ﺧﻮاﻫﯿﻢ ﮔﺸﺖ و آﻧﭽﻪ ﻣﺎ را از ﺧﺪا دور ﮔﺮداﻧﯿﺪه اﯾﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﻣﺎدﯾﺴﺖ ،ﺑﺎﯾﺪ از ﺟﻬﺎن داﻣﻦ درﭼﯿﺪ و ﺑﻪ آن ﻧﭙﺮداﺧﺖ و ﺳﺨﺘﯽ ﻫﺎ ﮐﺸﯿﺪ و ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺧﺪا رﺳﺎﻧﯿﺪ ،و اﯾﻦ ﯾﺎوه ﮔﻮﯾﯿﻬﺎی ﺧﻮد را «ﻋﺮﻓﺎن» ﻧﺎﻣﯿﺪه ﺑﺎ ﺻﺪ آب و رﻧﮓ در ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﭘﺮاﮐﻨﺪه اﻧﺪ .ﯾﮑﺪﺳﺘﻪ ﺑﻨﺎم ﺷﯿﻌﻪ
