۲-مردم دین را بکار نمی بندند.
یک بهانه دیگر همینست .پس از آنکه از پاسخ شما درماندند ،تو گویی آن گفته ها را نشنیده انـد ،بیکبـار چنین گویند» :مردم به دین عمل نمی کنند ،اگر عمل کنند همه کارها درست میشود».
میگوییم :این سخن راست نیست .مسلمانان به هر چه باور می دارند (و می توانند بکار بست) بکار میبندند :نماز می گزارند ،روزه می گیرند ،قرآن می خوانند ،مسجد می سازند ،در هر شهری گنبدهایی برپاست و زیارت می کنند ،خمس و زکات می پردازند ،به مکه می روند .همه چیز را فراموش کرده ،از همه سرفرازییها چشم پوشیده اینها را بکار می بندند.
در این سالهای جنگ و گرفتاری ما دیدیم مسلمانان از رفتن به مکه چشم نپوشیدند و به هر دشواری میبود خود را به آنجا رسانیدند.
پارسال دولت ایران آگاهی داده بود که ایرانیان به مکه نروند و ما دیدیم که گوش ندادند و چنانکه سپس دانسته شد شش هزار تن قاچاق و پنهان رفته ،و با دشواریهای بسیاری خود را به مکه رسانیده بودند.
در ایران شیعیان از روی باورهای خود روضه می خوانند ،سر می شکنند ،سینه می زنند ،زنجیر می زنند، مرده های خود را از گور بیرون آورده برای قم و عراق بار می کنند .خود را در دیده بیگانگان رسوا گردانیده، دست از این کارها بر نمی دارند .حاجیها و مشهدیها چون از روی کیش خود دولت را »غاصب« دانسته اند ،با صد نیازی که به دولت می دارند با آن دشمنی می نمایند که تا می توانند از دادن مالیات و از فرستادن فرزندان خود به سربازی باز می ایستند ،به قانون ارج نگزارده شکستن آن را مایه سرفرازی می دانند.
همه این کارها را از روی دستور دین می کنند ،پس شما چگونه میگویید» :مردم عمل نمیکنند«؟! .آری از زمانی که دانش های اروپایی رواج پیدا کرده در هرکجا دسته هایی از مسلمانان از دین رو گردانیده اند و به دستورهای آن کار نمی بندند ،و همین نشان ناتوانی دین و دلیل راست بودن گفته های ماست .همین می رساند که دین نیروی خود را از دست داده ،در برابر گمراهیها پایداری نمی تواند .به هر حال بکار نبستن دستورهای دینی عنوانی در دست شما نباید بود .زیرا دیگران که آنرا بکار می بندند بدتر و آلوده تر از اینانند ،و زیانهایی که ما یکایک شمردیم خود نتیجه پابستگی به دین و بکار بستن دستورهای آن می باشد.
این خود داستان شگفتی است که ما به ایشان از نادانیها و گمراهیهایی که در خود کیشها جا گرفته و از بدیهایی که مسلمانان گرفتار شده اند سخن می رانیم ،آنان خود را به نافهمیدن زده می گویند» :مردم عمل نمیکنند .اگر عمل کنند همه کارها درست می شود« .این را می گویند و هیچ نمی فهمند که پاسخ ایرادهای ما نیست .نمی فهمند که چون نادانیها و گمراهیها از خود کیشها و در خود آنهاست ،مردم هر چه بیشتر بکار بندند، بدتر خواهد بود و زیانها فزونتر خواهد گردید.
می دانیم کسانی خواهند گفت :خواست ما آن دستورهاییست که دین درباره راستگویی و درستکاری و نیکوکرداری داده .آن دستورهاست که آرزومندیم مردم بکار بندند و از آنهاست که نتیجه می طلبیم.