پرش به محتوا

برگه:حافظ قزوینی غنی.pdf/۴۶۰

از ویکی‌نبشته
این برگ هم‌سنجی شده‌است.
۳۳۰
  پیام دوست شنیدن سعادتست و سلامت مَنِ[۱] المُبلّغ عنّی الی سُعاد سَلامی  
  بیا بشام غریبان و آب دیدهٔ من بین بسان بادهٔ صافی در آبگینهٔ شامی  
  اذا تَغَرَّدَ عَن ذِی الأراک طائِرُ خَیرٍ فلا تَفَّرَدَ عن رَوضِها اَنینُ حَمامی[۲]  
  بسی نماند که روز فراق یار سر آید رَاَیتُ مِنَ هَضَباتِ الحِمیٰ قِبابَ خیام[۳]  
  خوشا دمی که درآئی و گویمت بسلامت قَدِمتَ خَیر قُدُومٍ نَزَلتَ خَیرَ مَقامِ  
  بَعِدتُ منک و قد صرت ذائباً کَهِلالٍ[۴] اگر چه روی چو ماهت ندیده‌ام بتمامی  
  1. ↑ مَن بفتح میم و کسر نون استفهامیّه است یعنی کیست که سلام مرا بسعاد برساند،
  2. ↑ اشعار عربی این غزل در اغلب نسخ فوق‌العاده محرّف است و در نقل آن همه تحریفات و تصحیفات هیچ فایدهٔ متصوّر نیست و ما جهد کردیم که بظنّ غالب اقرب صور بواقع را از روی نسخ قدیمه نقل کنیم، تغرّد با غین معجمه فعل ماضی است از تغرّو بمعنی خوانندگی کردن طرب انگیز مرغان، و ذی الأراک بفتح الف بدون شبهه مخفّف «ذی الأراکه» است که نام موضعی است در یمامه (مراصد الاطّلاع)، و در مصراع دوّم فلا تفرّد با فاء ماضی دعائیّه است از تفرّو بمعنی تنها و یگانه شدن و یکسو گردیدن، و ضمیر مؤنث «روضها» راجع است بذی الأراک باعتبار بقعه یا بلده چنانکه در مورد وادی الاراک (غزل ۳۶۳) گفته شد، و انین بفتح الف بمعنی ناله و حمام بفتح حاء بمعنی کبوتر است، و حاصل معنی بیت آنکه هرگاه مرغ فرخندهٔ در ذی الأراک خوانندگی طرب انگیز کند نالهٔ حزین کبوتر من نیز از مرغزارهای آنجا یکسو و جُدا مباد،
  3. ↑ هضبات بفتحتین و ضاد معجمه جمع هضبه است بسکون ضاد بمعنی پشته و کوه گسترده بر زمین، و تفسیر حمی در بیت اوّل گفته شد، و قباب بکسر قاف جمع قبّه است بضمّ آن بمعنی گنبد و هر بناءِ گرد برآورده و مقصود اینجا هیئت مدوّر و گنبد گونهٔ خیمه‌هاست،– یعنی چیزی نمانده که روزهای فراق یار بآخر رسد زیرا که من از کوههای منزلگاه معشوق از دور قبّه‌های خیمه‌هائی را مشاهده میکنم،–
  4. ↑ یعنی دور شدم از تو و گداخته شدم مانند هلال،