زمستان زندگی در آنجاها مشکل است ولی در زمستان هوای این گرمسیرات بقدری مطبوع است که بوصف نمیآید. در جبال رفیعه و ییلاقات بختیاری هوای خوب دارد و اکثر معتدل است چنانکه در یکطرف نهایت سردی را دارد و یکطرف بقدری گرم است که درخت نخل و بوتهٔ نیل بعمل میآید و ولایات آنها قابل زراعت است. فعلا محصولات آنها گندم و جو و برنج و تنباکو و اقسام میوهجات است. چوب مخصوص دارد که از آن چوب چپق میسازند و بخاک عثمانی و بلاد دیگر حمل میشود. پشم اغنام آنها بشوشتر و دزفول و بهبهان برای فروش میرود. اسب و قاطر خوب برای بردن بهندوستان دارند. اینک من خیلی ممنون میشیم که در این باب جواب درستی بمن بنویسید. اگر هم رأی شما قرار گرفت من نمونهٔ پشم و غیره را در بمبئی برای شما میفرستم. همچنین صورت قیمت اجناس را از محمدتقی خان گرفته ارسال میدارم. هرگاه اشیاء دیگر هم بخواهید قیمتش را معین کرده میفرستم. مسلم است که تجار بمبئی محض تشویق محمدتقی خان و ارادهٔ خیر و ترقی ولایتش اقدام مینمایند. اجناس ولایت محمدتقی خان و میرزا قومای بهبهانی با مکاری خودشان به بندر دیلم حمل و نقل میشود. معلوم است اگر رودخانهٔ شوشتر هم برای عبور کشتیهای خارجه باز بشود بهتر و نیکوتر خواهد شد.
شاه بملاحظۀ اینکه نتوانست بواسطهٔ حکام از ولایات خوزستان مالیات بگیرد و از اقتدار و تسلط محمدتقی خان هم اطلاع یافته همین چند روزه دو فوج سرباز به آنطرف میفرستد.
اعراب کعب قسمت پائین عربستان را زراعت میکنند. گمان میکنم شیخ آنها از ارادهٔ خیر محمدتقی خان خوشحال باشد و همراهی کند. همچنین از عبور کشتی در رودخانهٔ شوشتر ممانعت نخواهد نمود. یک راه خوب و کوتاهی از اینجا باصفهان هست که مکاری هشت روزه از بختیاری باصفهان میرود. محمدتقی خان هم همه نوع ضمانت میکند که قافله بدون خوف از بختیاری بگذرد و ممکن است اجناس از این راه تا مرکز ایران حمل و نقل شود.
من درست سررشته از قیمت اجناس و محصولات خوزستان ندارم. اگر لازم
