برگه:تاریخ روابط ایران و انگلیس (جلد۱).pdf/۳۴۱

از ویکی‌نبشته
پرش به ناوبری پرش به جستجو
این برگ نمونه‌خوانی شده ولی هنوز هم‌سنجی نشده‌است.
۳۳۱

که عباس‌میرزا در چه ماهی از سال خواهد مرد در صورتیکه هیج آثار ناخوشی در عباس‌میرزا در آن تاریخ وجود نداشت و هم او بمن گفته است که شاه در سال ۱۲۵۰ هجری وفات خواهد نمود.[۱]

در این موقع چون محمدمیرزا و قائم‌مقام در خراسان بودند فریزد نیز مأمور گردید به خراسان برود و در اول بهار سال ۱۸۳۴ بطرف خراسان حرکت نمود. در مزینان باردوی شاهزاده محمدمیرزا که عازم تهران بود برخورد کرده و در آنجا با شاهزاده محمد میرزا و قائم‌مقام ملاقات نمود و این ملاقات تا نیمه‌های شب طول کشید.

فریزر گوید:

«نزدیک غروب بود که بمزینان رسیدم. پس از تحقیق معلوم شد شاهزاده فردا صبح زود حرکت خواهد نمود. من کاغذهائی که همراه داشتم فوری برای شاهزاده و وزیر او فرستادم. نتیجه این شد که اول شب با شاهزاده باید ملاقات نمایم و بعد با وزیر او قائم‌مقام.

شاهزاده محمدمیرزا بزرگترین فرزند مرحوم نایب‌السلطنه و بااستعدادترین اولاد فتحعلی‌شاه میباشد. هم از حیث اخلاق و پاکدامنی و هم از حیث زندگانی خصومی این شاهزاده مردی خداشناس و بانجام وظایف خود آشناست و هنوز دامن او به هیچ نوع فساد اخلاقی آلوده نشده و مدام مایل باجرای عدالت و حکمرانی صحیح میباشد در هوش و ذکاء شاید درجه اول نباشد ولی در میان فامیل خود بین آنهائی که حیات دارند در استعداد و لیاقت بر همه ایشان برتری دارد و در امور لشکری میتواند ادعا نماید که یگانه و منحصر بفرد است. وقتیکه از روی مقیاس ایرانی و از ایل قاجار بودن قیاس بگیریم این شخص از هر حیث در ایران نادر میباشد و امیدواری زیاد میرود که شاه او را بولیعهدی خود انتخاب نماید.

در ظاهر رفتار این شاهزاده، چیزی پیدا نیست که او را بخوبی معرفی نماید. در هیکل کمی تنومند و چهارشانه است و قیافه‌ای عبوس دارد. با اینحال صورت او


  1. سفرنامه فریزر، جلد دوم، (صفحه ۱۱۱ - ۱۲۰)