برگه:انقلاب ایران.pdf/۶

از ویکی‌نبشته
پرش به ناوبری پرش به جستجو
این برگ نمونه‌خوانی شده ولی هنوز هم‌سنجی نشده‌است.
(پ)
سرآغاز

شرح حال این یگانه مردانگلیسی که از لحاظ غمخواری و همدردی با ملل کهن سال بویژه ایران، از حد اعتدال بیرون بوده، از حوصله و گنجایش این سر آغاز و توان قلم من نیز خارج است.

جویندگان را سزد که بمقدمه ترجمه کتابهای او و مجله ایرانشهر [۱] یا بمجله تعلیم و تربیت و روزگار نو [۲] مراجعه فرمایند.

در اینجا بس کرده، با نگیزه تألیف همین کتاب ( انقلاب ایران ) میپردازم. چنان که خودش نیز در دیباچه اشاره میکند:- «موضوع انقلاب مشروطیت از سال ۱۹۰۵ تا ۱۹۱۲ میلادی، مجرای فکر پروفسور را از محیط ادبیات بصحنه سیاسی تغییر داده - در تمامی این دوره با قلم - قدم، سخنرانی و دارائی خود، در پیش بردن منظور آزادیخواهان و میهن پرستان ایران میکوشید». آری براون، برای کشوریکه ادبیات کهنسالش با فکر بدیع و تعبیری لطیف احساسات مردمش را بیدار، و افکارشانرا ورزش داده، پرچم فضیلت را برسر جهانیان باهتزاز میآورد، و ما را بسوی نور و روشنائی رهنمون بود - ایرانی که با آن قدمت تاریخی و شکوه باستانی حق داشت، در میان ملل جهان با سرافرازی و افتخاری که شاینده آن بود در آرامش و و آشتی زیست نموده، راه ترقی خود را بپیماید. و اکنون با حالتی نژند و و آشفته اش میدید، که قوای جهانگیرانه و اراده ناجوانمردانه همسایگانش پی در پی تیشه بریشه استقلال آن میزنند، میسرش نبود که بر سر آتش نجوشد. کوششهای او، در راه پشتیبانی از حیثیت و شئون ایران، مانند خدمات، «بایرن» برای یونان ، «گلادستون» برای بلغارستان ، و «ویلفرد بلنت» برای مصر و دنیای عرب بشمار میآید، دولت تزاری روس، مشروطیت ایران و آزادی آنرا از بند استبداد، منافی مطامع خود در آنکشور و سیاست حکومت خود در سرزمین روسیه میدانست. هیئت حاکمه وقت انگلستان ( چنانکه در متن و حواشی کتاب بمورد خود ملاحظه خواهد شد) پس از تمایلات نخستین در پیشرفت مشروطیت، همینکه پیمان ۱۹۰۷ بسته شد. روش و سیاستی را در پیش گرفته بود که بیشتر بر پایه سکوت و چشم پوشی از بدرفتاری و اشکال تراشی روسها بوده. و تا اندازه‌ای با نیات مخالفین مشروطیت همداستان گشت. براون یگانه مرد انگلیسی بیرق دار آزادی ایران، با همه نیروی خود، از گفتن و نوشتن مقالات در نکوهش بیدادگری حکومت تزاری روس

و سرزنش از رفتار ناهنجار حکومت و سیاستمداران انگلیس؛ خودداری نمیکرد. آوارگان


  1. در مجله ایرانشهر سال چهارم، چهار مقاله در چهار شماره از شرح حال پروفسور براون بقلم شادروان، استاد بزرگوار، میرزامحمدخان علامه قزوینی نگاشته شده.
  2. در جلد اول شماره ۲ مجله روز گار نو که از بهترین مجلات و ارمغان دوره جنگ ۱۹۳۹-۴۴ بشمار است، شرح مال استاد بخامه پروفسور الیس. اچ - مینز و قلم توانای دانشمندانه آقای مجتبی مینوی نگارش یافته است.