--- ولی حالت نغمه طوری است که بخوبی حالت چهارگاه را نشان میدهد مقام بزرگ که نمونه آن همان مقام ماهور است در میان این نغمات دیده نمیشود و گرچه یکی دو آهنگ مانند لاکو» و لالائی طوری است که بنظر کسانی که بمقامات ما آشنایی ندارند در مایه سل جلوه میکند ولی آنها که بموسیقی ایرانی آشنائی دارند بخوبی ملتفت میشوند که آهنگ هلاکو» در عشاق است و بدشتی فرود میآید و آهنگ لالائی نیز بدشتی بیشتر نزديك است . اما از لحاظ تغییر مقام (۱) چون اغمههای محلی معمولاً كوچك است و مجالی برای تغییر مقام ندارد کمتر نمونه ای از این عمل در آنها دیده میشود و تنها در بین تمام این نغمه ها آهنگ جون جون » فوق العاده جلب توجه مینکند زیرا از اصفهان >> شروع میشود و در خاتمه با طرز بسیار مطبوعی بشور فرود میآید. چون این نمونه تغییر مقام را در ردیف آوازهای ایرانی نیز ندیده ام خیلی تعجب کردم و حتی تردید پیدا کردم که این آهنگ ، طبیعی و سازنده آن آوازه خوان با ساز زن محلی باشد ولی آقای مبشری خود متوجه این نکته شده و مخصوصاً اظهار داشتند که در موقع نوشتن هر چه دقت کرده اند بهمین طریق خوانده میشده و مطالعۀ این آهنگ برای آن دسته از موسیقی دانها که فقط تغییر مقام را منحصر در سبکهای معمولی میدانند بسیار جالب توجه و قابل دقت است. زیرا این نوع تغییر مقام از لحاظ موسیقی اروپائی و علم هم آهنگی (۲) کاملاً طبیعی و مطبوع است. گرچه تغییر مقام از اصفهان بشور در موسیقی ایرانی نیز معمول است ولی معمولاً بهنگام بالا میرود در صورتیکه درین جا با بکار» شدن نتسل در حالت پائین آمدن بمقام شور وارد میشویم و در سبک موسیقی معمول این نوع تغییر مقام فوقانی است در صورتیکه درین جا تحتانی میباشد و سبك آنهم با روش معمول اختلاف دارد . ۴ - جمله بندی موسیقی - چون اکثر آهنگهای محلی با اشعار دوبیتی خوانده میشود بنابر این ساختمان جمله از لحاظ موسیقی طوری است که با وزن دوبیتی متناسب باشد. معمولاً این آهنگها تشکیل میشود از يك نغمه كوچك كه در میزان دارای سه میزان و در میزان آ شامل شش میزان است و گاهی برای اینکه چهار Harmonie (r) Modulation (1)
